Davos’ta dünya gündemi: “Diyalog ruhu” sert söylemlerle sınanacak

Küresel ekonomi ve siyasetin odağı, İsviçre’nin Davos kasabasında düzenlenecek olan Dünya Ekonomik Forumu (WEF) yıllık toplantısına çevrildi.

Yaklaşık yirmi yıldır Davos’u takip eden uluslararası medya temsilcilerine göre, bu yılki toplantı geçmiş yıllara kıyasla daha sert tartışmalara sahne olabilir.Davos'u yıllardır takip eden CNBC'den Leonie Kidd'in aktardığına göre, forumun bu yılki teması “Diyalog Ruhu” olarak belirlenmiş olsa da, dünya liderleri arasındaki artan gerilimler ve karşılıklı sert söylemler bu temanın ciddi bir sınavdan geçeceğini gösteriyor.

WEF’in son yayımladığı Küresel Risk Raporu’nda da ticaret, finans ve teknolojinin birer “etki silahı” haline gelmesinin, uzun süredir küresel istikrarı destekleyen kurallar ve kurumlar için tehdit oluşturduğu uyarısı yer alıyor.Davos’un değişen yüzü2009 yılından bu yana düzenli olarak takip edilen Davos zirveleri, son yirmi yılda birçok küresel kırılma anına tanıklık etti.

Küresel finans krizi, Avrupa borç krizi, Arap Baharı, Rusya’nın yükselişi ve gerileyişi, COVID-19 salgını ve İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan küresel düzenin sorgulanması bu toplantıların ana gündemleri arasında yer aldı.Katılımcı profili ve ele alınan başlıklar zaman içinde değişse de Davos’un ortak özelliği, dünya liderleri, büyük şirketlerin yöneticileri ve kanaat önderlerini aynı platformda bir araya getirmesi oldu.

Bu yönüyle toplantı, küresel diplomasinin nadir yüz yüze temas alanlarından biri olmayı sürdürüyor.“Diyalog ruhu” ve Trump faktörüBu yılki Davos’a girilirken, müttefik ülkeler arasındaki gerilimler belirgin şekilde hissediliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, 2026 yılına uluslararası dengeleri sarsan açıklamalar ve adımlarla başladı.

Trump’ın, Grönland’daki girişimlerine destek vermedikleri gerekçesiyle Avrupa ülkelerine yeni gümrük vergileri uygulamakla tehdit etmesi, Brüksel’den Paris’e, Kopenhag’dan Nuuk’a kadar geniş bir coğrafyada sert tepkilere yol açtı.Bu açıklamaların, Trump’ın Davos’ta Avrupalı liderlerle aynı koridorlarda bulunacağı hafta boyunca tansiyonu daha da yükseltmesi bekleniyor.

Küresel kamuoyu, Trump yönetiminin Venezuela politikalarını, İran’a yönelik sert tutumunu ve Ukrayna’da olası bir barış anlaşmasına ilişkin yavaş ilerlemeyi de yakından izliyor.

Trump’ın Çarşamba günü Forum’da yapacağı konuşma, bu başlıklar açısından kritik görülüyor.Küresel riskler ve yeni dönem uyarısıWEF, her ne kadar bu yılın temasını “Diyalog Ruhu” olarak ilan etse de, yayımladığı son Küresel Risk Raporu’nda daha karamsar bir tablo çiziyor.

Raporda, uzun yıllardır küresel istikrarı destekleyen kural ve kurumların, ticaret, finans ve teknolojinin siyasi ve ekonomik baskı aracı olarak kullanıldığı yeni bir dönemde ciddi tehdit altında olduğu vurgulanıyor.Bu değerlendirme, Davos’ta yapılacak oturumların yalnızca ekonomik büyüme ve piyasa beklentileriyle sınırlı kalmayacağını, küresel düzenin geleceğine dair daha temel tartışmaların da gündeme geleceğini gösteriyor.Liderler ne konuşacak?Forumun ilk tam gününde, Trump’ın konuşmasından önce birçok üst düzey lider sahne alacak.

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Kanada Başbakanı Mark Carney, NATO’nun geleceği ve ittifakın rolü üzerine mesajlar vermeye hazırlanıyor.Trump’ın Grönland konusunda askeri güç kullanımını gündeme getiren açıklamaları, daha önce ihtimal dışı görülen NATO’nun geleceği tartışmalarını yeniden alevlendirdi.

Kulislere yansıyan bilgilere göre, G7 ülkelerinin Rusya ve Ukrayna arasında olası bir barış sürecini görüşmek üzere Davos’ta bir araya gelmesi beklenirken, NATO içindeki gerilimlerin de bu görüşmelerin ayrılmaz bir parçası olacağı değerlendiriliyor.Salı günü ise Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng konuşma yapacak.

Çin’in 2025 yılında 1 trilyon doları aşan ticaret fazlası kaydetmesine rağmen, Washington ile yürütülen geçici ticaret ateşkesinin kırılganlığı sürüyor.

Çin’de önemli yatırımları bulunan teknoloji şirketlerinin yöneticileri de, giderek daha politik hale gelen küresel iş ortamında nasıl bir yol izleneceğini Davos’ta tartışacak.Merkez bankası bağımsızlığı tartışmasıJeopolitik başlıkların yanı sıra, merkez bankalarının bağımsızlığı konusu da Davos gündeminin önemli maddelerinden biri olacak.

ABD Adalet Bakanlığı’nın, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell hakkında cezai soruşturma başlattığını duyurması, küresel finans çevrelerinde tepkiyle karşılandı.Powell, soruşturmanın Fed’in para politikasını siyasi baskıdan bağımsız şekilde belirleyip belirleyemeyeceğine dair kritik bir sınav olduğunu ifade etti.

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde ve İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey başta olmak üzere birçok merkez bankası yöneticisi, Powell’a destek veren ortak bir açıklama yayımladı.

Eski ECB Başkanı Jean-Claude Trichet ise piyasalara, tehdidin yeterince ciddiye alınmadığı uyarısında bulundu.Soğukkanlılık beklentisi2009 yılında Davos’a ilk kez katılan bir gazeteci için, 2026’da bu ölçekte jeopolitik ve kurumsal krizlerin ana gündem maddesi haline gelmesi o dönem öngörülebilir değildi.

Bugün ise G20 ve G7 gibi platformların etkisinin sorgulandığı bir ortamda, Davos yüz yüze diplomasinin nadir alanlarından biri olarak öne çıkıyor.Katılımcılar ve gözlemciler, artan gerilimlere rağmen Davos’ta daha soğukkanlı yaklaşımların ve diyalog arayışlarının öne çıkmasını umut ediyor.Haftanın öne çıkan konuşmalarıSalı: Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel MacronÇarşamba: ABD Başkanı Donald TrumpPerşembe: İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz