Türkiye'den mekik diplomasisi! Ankara'dan ABD ve İran'a Konuşmaya başlayın ve devam edin telkini

Diplomaside bazen sadece temas trafiğini takip edip, rutin açıklamaların satır aralarına sıkışmış detaylar bile fikir veriyor.

Dışişleri Bakanlığının 13 Ocak akşamından başlayıp 14 Ocak sabahına uzanan bilgilendirmelerinde olduğu gibi.

Bakanlık saat 22:00 civarı önce Fidanın Birleşik Arap Emirliklerine (BAE) ziyaretini duyurdu.

Bunu İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile yapılan telefon görüşmesi duyurusu izledi.

Gecenin son bilgilendirmesi ise Fidanın ABDnin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ile Dışişleri konutundaki görüşmesi hakkında geldi.

Sabah saatlerinde ise Fidanın 12 saat içinde Arakçi ile ikinci bir görüşme yaptığını daha öğrendik.Sadece bu paylaşımlardan bile odağında İranın olduğu bir mekik diplomasi olduğu aşikardı.

Ancak detaylar ve asıl trafiğin kamuoyuna yansıyan sıralamanın tersi olduğunu öğrenmek için yabancı kaynakların da dahil edildiği mesai harcamak gerekti.UMMAN VE TÜRKİYE NOT TEATİSİTakvimi biraz daha geriden başlatarak anlatalım.

Fidanın İran ve bölge başlıklı dosyaya ilişkin görüşmelerini aslında 30 Kasım 2025teki Tahran ziyaretiyle başlatmak mümkün.

Fidan, mevkidaşı Abbas Arakçi ile görüştü, Danışma Meclisi Başkanı Muhammed Bager Galibaf ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından kabul edildi.8 Ocakta ise Fidan Ankarada ABD- İran nükleer müzakerelerinde arabuluculuğu yapan Ummanın Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi ile buluştu.

Busaidinin bir sonraki durağı 10 Ocakta Tahrandı.

Fidan ile Ummanlı mevkidaşı son olarak cuma günü bölgedeki ihtilaf ve gerilimlerin giderilmesi amacıyla gerçekleştirdikleri temasların sonuçlarını değerlendirdikleri bir telefon görüşmesi yaptı.

Umman ile Türkiye, koordineli olarak Washington - Tahran arasındaki teması sağlıyor.

Deyim yerindeyse notlarını karşılaştırıyorlar.Gelelim 13 Ocaka...

Yukarda kamuoyuna duyurulma sırasının tersinin işlediğini söylemiştim.

Yani olay akışı aslında şöyle oldu: Fidan önce Tom Barrack ile görüştü, sonra Arakçi ile telefon ile konuştu.

Fidan, ertesi sabah BAE yolundayken de Arakçi ile tekrar görüştü.

Dikkat çeken Arakçi ile üst üste iki görüşmeydi.

Ne oldu da ikinci kez konuştular sorusunun peşine düşünce Fidanın arada ABDli bir yetkili ile görüştüğü ortaya çıktı.

İsim zikredilmese de o ABDli yetkilinin, yaptığı açıklamalardan yola çıkarak Başkan Donald Trumpın özel temsilcisi Steve Witkoff olması akla en yatkın seçenek.

Çünkü İran için ileri sürülen şartlar onun ağzından duyuldu.ANKARA TARAFLARA NE DİYOR?Ankaranın Washington ve Tahrana ilettiği mesaj aslında çok basit: Konuşmaya başlayın ve bunu sürdürün.

Bir başka deyişle; diplomasiyi bırakmayın.

Ankara ve makulde kalmaya çalışan bölge ülkeleri farkında ki; her an bir şey yapabilecek olan ABD, İrana yönelik bir müdahalede bulunduğu an mesele onunla sınırlı kalmayacak.

Domino etkisi devreye girecek ve bölgede inşa edilmeye çalışılan bölgesel birlik bir kez daha sekteye uğrayacak.

Bir başka deyişle, bölgedeki aktörler pozisyonlarını gözden geçirerek, başka türlü harekete geçebilirler.

Mesela BAE; İran ile başta adalardan kaynaklı anlaşmazlıklarını bir süre önce dondurucuya kaldırdı.

Bunları yeniden raftan indirmeye kalkması sorun yaratabilir.

Fidanın BAEye yaptığı ziyarete bu gözle de bakmakta fayda var.

Bu arada Fidanın Abu Dabi ziyaretine ilişkin kısa bir parantez açmalım.

Fidan oradayken İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saarın da BAEde olmasından yola çıkarak aralarında bir temas olup olmadığı spekülasyonu yapıldı.

Her ikisi de mevkidaşları Al Nahyan ile görüşseler de karşılaşmadıklarını öğrendim.ABDnin İrana karşı harekete geçmesi halinde olabileceklerden bir diğeri ise Gazzede en önemli hedef olan kalıcı ateşkesin riske girmesi.

O nedenle Gazzede zor bela 2. aşamaya geçilmişken bu sıralarda İsraili tekrar iştahlandıracak bir gelişme yaşanması olasılığı Ankarayı da konuya duyarlı başkalarının da temel endişelerinden bir diğeri.GÖZETİLMESİ GEREKEN ŞARTLAR NELER?Washingtonın Tahrana şart koştuğu 4 maddeyi Witkoffun açıklamasından biliyoruz: Uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durdur.

Balistik füze üretim kapasitesini düşür.

Ürettiğin nükleer maddeleri imha et ve silahlı vekil güçlerinden vazgeç.

Bunların hepsi bir arada bölgede yapıcı ol, İsraile de sorun çıkarma şeklinde tercüme ediliyor.

Tahranın yeni gerçeği anlaması gerekiyor.

Geçmişte neler olduğunu bu kez bir kenara bırakarak, sahici uzlaşıya geçmesi bekleniyor.

Ama bu ondan uzunca süredir beklenen.

Yapabilecek mi?

Cevabı aranan soru.Ancak ABD ve diğerlerinin de dikkate alması gerekenler var.

Ankara bunları da son yaptığı görüşmelerde sürekli hatırlattı.

Birincisi; İrandaki söz sahibi aktörlerin pozisyonlarının da dikkate alınması gereği.

İrandaki güvenlik araçları halen gücünü koruyor ve rejimi desteklemeye devam ediyor.

Ülke içindeki farklı güçler hem birbirlerine hem de kamuoyuna karşı teslimiyetçi, tavizci bir konumda görünmek istemiyor.

Fidan, 9 Ocaktaki röportajında şöyle demişti; İran bir müzakere yoluna girdiğinde zaman zaman şöyle de oluyor: İranın kabul edemeyeceği derecede ileri şartlar sürülüyor, bu da bir noktada aslında İranı anlaşmamaya itmek gibi bir durumu ortaya çıkartıyor.Bir başka nokta İran halkının gururu. 12 gün savaşı, nükleer tesislerinin bombalanması bir kez daha kanıtladı ki, İran halkı on yıllardır ambargo altında ezilse de, farklı gerekçelerle yönetime sesini yükseltse de, dışardan müdahaleden medet ummuyor.

Değişimin, dönüşümün içerden ve organik olması için zorluyor.

Başta ABD olmak üzere, karşıtlarının da bu gerçekliği gözönünde bulundurması gerekiyor.Arabulucuların mekik diplomasisinin önümüzdeki günlerde de sürmesi bekleniyor.

İlk hedef ise tarafların karşılıklı görüşmesini sağlamak gibi görünüyor.

İLGİLİ HABER DÜNYA Amerika Suriye'de ne istiyor?

Yunus Paksoy yazdı...

İLGİLİ HABER DÜNYA Adım adım Rakka!

Suriye ordusu ilerlemeye devam ediyor: Tabka ilçesinde kontrolü sağladı