Uzman isimden karne tatili için velilere altın tavsiyeler: 'Karne tatili kaçış değil onarım zamanı'

Okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde okuyan yaklaşık 18 milyon öğrenci, karnesine kavuştu. 8 Eylül'de başlayan eğitim için de yarıyıl tatili başladı.

EYED Akademi Kurucusu Eğitimci Esin Yılmaz Ashkar, 'Karne tatili öğrenciler için bir nefes, veliler için ise çoğu zaman karmaşık duyguların eşlik ettiği bir değerlendirme dönemi...

Sevinç, kaygı, beklenti, hayal kırıklığı...

Hepsi aynı anda yaşanabiliyor.

Ancak en başta şunu netleştirelim.

Karne, çocuğun kendisi değildir.

Karne bir sonuçtur; bir sürecin fotoğrafıdır.

Notlar elbette önemlidir.

Yazılılar, sözlüler, performans görevleri...

Hepsi bir ölçme aracıdır.

Ancak hiçbir not, bir çocuğun değerini, karakterini, zekâsını ya da potansiyelini tek başına tanımlamaz.

Bu nedenle karne tatiline girerken ilk yapılması gereken şey 'yargılamak' değil, anlamaya çalışmaktır' dedi.

KONUŞMAK VE DİNLENMEK Bu dönemde anne ve babaların eleştirmek yerine anlamaları gereken bir zaman olarak görmelerinin çok önemli olduğunu belirten Ashkar, 'Birinci dönem bittiğinde sorulması gereken temel soru şudur: 'Bu dönem neyi eksik yaptık ve bunu nasıl daha iyi yapabiliriz?' Bu sorunun muhatabı yalnızca çocuk değildir.

Anne-baba olarak biz de bu sürecin içindeyiz.

Bu değerlendirme, çocuğun odasına kapanıp tek başına yapacağı bir iç muhasebe değildir.

Aynı şekilde, ebeveynin tek taraflı yaptığı bir sorgulama da olmamalıdır.

Doğru olan; yan yana oturmak, konuşmak ve dinlemektir. 'Yorulduğun yer neresi?', 'Seni zorlayan neydi?', 'Destek istediğin ama alamadığın bir şey oldu mu?' Yargı cümleleri yok. 'Tembelsin, dikkatsizsin, sorumsuzsun' yok.

Çünkü bizim derdimiz suçlu bulmak değil.

Bizim derdimiz davranışı değiştirmek.

Ve davranış ancak çocuk kendini güvende hissettiğinde değişir' ifadelerini kullandı.

Ara tatilin de asla bir kaçış olmadığını onarım zamanı olduğunu belirten eğitimci Esin Yılmaz Ashkar şöyle konuştu: Karne tatili bir kaçış değildir.

Ama aynı zamanda bir yarış kampı da değildir.

ÇOCUKLARIN: Dinlenmeye, Eğlenmeye, Arkadaşlarıyla vakit geçirmeye, Bazen hiçbir şey yapmamaya ihtiyacı vardır.

Zihinsel toparlanma, akademik başarı kadar değerlidir.

Son üç güne bütün yükün sıkıştırılması, bir günde bütün ödevleri bitirmeye çalışmak ne öğrenmeye hizmet eder ne de çocuğun ruh sağlığına...

Her gün bir miktar matematik, biraz kitap okuma yeterlidir.

Bu iki alışkanlık akademik sürekliliğin omurgasıdır.Birinci dönemde eksik kalan kazanımlar gözden geçirilebilir.

Kısa konu özetleri çıkarılabilir.

Az ama nitelikli sorular çözülebilir.

Sonrasında gün çocuğun kendi alanına kalmalıdır.

ÇALIŞAN AİLELERE KÜÇÜK BİR NOT 'Zamanım yok' diyen annebabaları çok iyi anlıyorum.

Ama çocuk için tam gün değil, gerçek temas önemlidir.

Akşam 40 dakika birlikte yapılan etkinlik, gününü gerçekten dinlemek, birlikte gülmek bazen bir günü telafi eder.

Eğitim bir maratondur.

Herkesin nefes almaya ihtiyacı vardır.

KARNE TATİLİ: Eksikleri fark etme, Davranışları düzeltme, Alışkanlıkları güçlendirme, Aile bağlarını derinleştirme zamanıdır.

TAMAMEN BIRAKMAYIN Sürdürülebilir başarı tam olarak bu dengede doğar.

TATİLDE DİJİTAL KULLANIM: Serbestlik mi, Rehberlik mi?

Karne tatilinde çocukların ekran süresi okul dönemine göre bir miktar artabilir.

Bu son derece doğaldır.

Özellikle dönem boyunca neredeyse hiç ekran kullanmayan ya da çok sınırlı kullanan öğrenciler için, tatilde günlük kısa ve kontrollü dijital rutinler oluşturulabilir.

Ancak burada kritik nokta şudur: Bu kullanım ikinci döneme taşacak bir alışkanlığa ve bağımlılığa dönüşmemelidir.

Aileler sosyal medya kullanımında mutlaka yaş grubunu dikkate almalı, 'yasakladım oldu' yaklaşımı yerine sürecin içinde aktif rol almalıdır.

Çocuk ne oynuyor, kimlerle konuşuyor, oyun sırasında kiminle yazışıyor, ne tür içeriklere maruz kalıyor?

Bunların tamamı yaşına uygun şekilde ebeveynin bilgisi ve gözetimi içinde olmalıdır.

Dijital dünya çocuğa tamamen bırakılacak bir alan değildir; rehberlik edilmesi gereken bir alandır.

İŞTE ESİN YILMAZ ASHKAR'DAN ÇOK ÖZEL ÖNERİLER: KİTAP VE MATEMATİK: Tatilin değişmeyen iki ayağı.

TATİLİ VERİMLİ KILAN GİZLİ GÜÇ: Günlük küçük görevler.

Özellikle ilkokul ve ortaokul öğrencileri için tatilin 'boşluk' değil, hafif ama anlamlı bir yapı içermesi büyük fark yaratır.

Bunun en etkili yolu; çocuğun her gün tamamladığında tik atabileceği somut görevlerdir.

BU GÖREVLER Sorumluluk duygusunu geliştirir.

Günün dağılmasını engeller.

Aile içi iletişimi güçlendirir.

Akademik kazanımları hayata bağlar.

ÖRNEK GÜNLÜK GÖREVLER: Odamı kendi başıma topladım.

Ailemle masa oyunu oynadım.

Bir büyüğümü aradım / ziyaret ettim.

Bir müze veya tarihi yer gezdim.

Gezdiğim yer hakkında ailemle sohbet ettim.

Gittiğimiz yerin haritada nerede olduğunu buldum.

Doğadan yaprak, taş gibi materyaller topladım.

Bu materyallerle küçük bir çalışma yaptım.

Bir yemek yapımına yardım ettim.

Evde küçük bir tamire yardım ettim.

Çocuk her tamamladığında kendisi tik atar.

Bu, hem motivasyon sağlar hem de 'başardım' duygusunu güçlendirir. 8.

VE 12.

SINIFLAR İÇİN Tatil bir analiz kampıdır.

Sınav grupları için bu tatil, soru sayısını artırma dönemi değildir.

ASIL KRİTİK OLAN: Yapılan yanlışların sistematik biçimde analiz edilmesidir.

ÖNERİLEN SİSTEM: Birinci dönemde çözülen tüm denemeleri önüne koy.

Yanlış yapılan soruları konu başlıklarına göre ayır.

Her yanlış için şunları yaz: Konu adı.

Yanlış nedeni (bilgi eksikliği / dikkat / zaman) Doğru çözüm yöntemi.

Yanlış çıkan konuları iki farklı kaynaktan tekrar et.

Her konu için 20–30 kaliteli soru çözerek öğrenmeyi test et.

Analiz yapılmadan çözülen her yeni deneme, eski hataların tekrarından ibarettir.

HANGİ SINIF OLURSA OLSUN Her gün kitap okuma Her gün matematikle temas Uzun saatler değil; düzenli ve sürdürülebilir olması yeterlidir.

Bir diğer büyük risk ise bağımlılık ihtimalidir.

Tatilin tamamını ekran başında geçirmek ciddi bir öğrenme kaybıdır.

Asıl etkili olan; ekranın yerine anlamlı alternatifler koymaktır: birlikte yapılan etkinlikler gibi.