Haber Detayı

Şükretmek hormonları ve uykuyu dönüştürüyor
Cumartesi yeniasir.com.tr
17/01/2026 06:50 (9 saat önce)

Şükretmek hormonları ve uykuyu dönüştürüyor

Fonksiyonel tıp doktorlarını yaptığı çalışmalarda sık sık ilaç olarak besin, ilaç olarak hareket ve ilaç olarak uykudan bahsedilir. Peki ya şükretmek? Şükretmek muhtemelen tüm bu şifa biçimlerinin en önemlilerinden bir tanesi...

Şükretmek, başlı başına bir 'pratik' halinde uygulanabilir.

Şükür pratiği yaptığımızda derin bir şey olur; Sinir sistemimiz yumuşar, kalp atışımız dengelenir ve beynimiz kendini stres ve tetikte olma hâli yerine güvenlik ve bağlantıya doğru yeniden düzenlemeye başlar.

Elbette bir pratik halinde şükretmek zorunda değilsiniz.

Her an, her yerde şükredebilirsiniz.

O tek bir teşekkür anı bile dışarıya doğru dalgalar yaratır; kortizolü düşürür, seratonin ve melatonin gibi hormonları dengeler, sindirimi iyileştirir ve hatta daha derin, daha onarıcı uykuya destek olur.

Araştırmalar açıkça göstermektedir ki şükretmek sadece sizi iyi hissettirmez.

Sizi hücresel düzeyde değiştirir.

Şükür pratiği stres hormonlarını nasıl yeniden düzenler?

Basit ama yüzleştirici bir soruyla başlayalım: Daha sık şükrediyor musunuz, yoksa kronik stres mi yaşıyorsunuz?

Kronik stres, vücudu sürekli bir 'savaş ya da kaç' hâlinde tutar.

Kortizol yükselir, kalp atışı hızlanır ve sisteminiz sürekli bir sonraki tehdidi tarayan bir alarm hâlinde kalır.

Zamanla bu, biyolojinizi yorar.

Stres yanıtınız düzensizleşir, hormonlar ritmini kaybeder ve yorgunluk, kaygı, kötü uyku ve iltihaplanma gibi belirtiler ortaya çıkmaya başlar.

Oysa şükretmek, tam tersi bir mesaj gönderir.

Vücudunuza 'Artık güvendesin' der.

Ve vücut kendini güvende hissettiğinde şifa, hormon dengesi ve gerçek dinlenme nihayet mümkün hâle gelir.

Daha sağlıklı beyin ve kalp için şükredin.

İNSANI DENGELİYOR Şükretmek bir dengeleyici gibi çalışır.

Dikkatinizi bilinçli olarak iyi olana, bir kahkaha anına, bir gün doğumuna, sıcak bir yemeğe, yönelttiğinizde, beyniniz dopamin ve seratonin salgılar; bunlar ruh hâlini yükselten ve duygusal dayanıklılığı güçlendiren nörotransmitterlerdir.

Çalışmalar, düzenli şükran pratiğinin kortizol seviyelerini %23'e kadar düşürebildiğini, kalp atış hızı değişkenliğini iyileştirdiğini ve C-reaktif protein (CRP) gibi iltihap belirteçlerini bile azaltabildiğini gösteriyor.

Kısacası, şükretmek stresin bozduğu sistemleri düzenlemeye yardımcı olur; hormonlarınızı, uykunuzu ve iç huzurunuzu.

Hayatın zorluklarını ortadan kaldırmaz, ancak vücudunuza onlara hayatta kalma modu yerine sükûnetle yanıt verme kapasitesi kazandırır.

Hormonlarınız duygusal ortamınıza doğrudan yanıt verir.

Stres baskın olduğunda kortizol, östrojen ve progesteron gibi üreme hormonlarını baskılar, tiroit fonksiyonunu bozar ve kan şekeri dengesine müdahale eder.

Şükretmek ise bu döngüye karşı bir panzehir olarak çalışır.

Ancak mesele sadece minnettar olduğunu düşünmek değil; onu gerçekten hissetmektir. 'Minnettarım' demek ile durup şükretmeyi bedeninizde hissetmek arasında somatik bir fark vardır.

Göğsünüzdeki sıcaklık, derinleşen nefes, gevşeyen omuzlar...

İşte bu bedensel fark, sinir sisteminize güvende olduğunuzu söyleyen sinyaldir.

Bedeniniz bu güveni ve bağlantıyı algıladığında, oksitosin (bağ kurma hormonu) yükselir, kortizol düşer ve parasempatik sinir sistemi, yani 'dinlen ve sindir' modu, devreye girer.

Sindiriminiz iyileşir, döngünüz dengelenir, enerjiniz stabil hale gelir ve bağışıklık fonksiyonunuz güçlenir.

Doğru giden şeyleri birkaç saniye bile olsa hissederek fark etmek, tepeden tırnağa hormonal dengeyi destekleyen bir zincirleme etki yaratır.

DİNLENMEYE HAZIRLIYOR Şükrettiğimiz zaman dinlenmek neden daha kolaydır, merak ediyor musunuz?

Şükretmenin en güzel ve en pratik etkilerinden biri de uykuyu desteklemesidir.

UC Davis ve Ulusal Sağlık Enstitüleri tarafından yapılan araştırmalar, düzenli olarak şükretmeyi pratik eden kişilerin daha hızlı uykuya daldığını, daha uzun uyuduğunu ve daha dinlenmiş uyandığını gösteriyor.

Neden mi?

Çünkü şükretmek, gece boyunca zihni açık tutan 'ruminasyon'u, yani kaygılı, döngüsel düşünceleri, azaltıyor.

Minnettarlık, gece boyunca tetikte kalmanıza neden olan kaygılı düşünceler için güçlü bir desen kırıcıdır.

Şükür aynı zamanda seratonini artırır; yalnızca ruh hâlini yükseltmekle kalmayan, melatonini düzenlemeye yardımcı olan nörotransmitter.

İlgili Sitenin Haberleri