Kumar oynamak orucu bozar mı? Diyanet'e göre oruçluyken kumar oynamak orucu bozar mı?

Günümüzde internetin yaygınlaşmasıyla cep telefonlarına kadar giren sanal bahis oyunları, şans oyunları veya kahvehane kültürü olan kumar, ne yazık ki bazı kişiler için oruçlu iken de devam eden bir eylem olabilmektedir.

İşte fıkhi ve manevi boyutlarıyla merak edilenler...

İslam fıkhında bir ibadetin şeklen geçerli olması ile manen kabul görmesi arasında ince bir çizgi vardır.

Orucu bozan haller (yemek, içmek, cinsel ilişki) bellidir ve bedensel eylemleri kapsar.

Ancak orucun bir de manevi kalkanı vardır ki, bu kalkan delindiğinde geriye sadece açlık kalabilir.

Kumar oynamak, içki içmek veya zina gibi büyük günahların oruçlu bir kimse tarafından işlenmesi, İslam alimleri tarafından çok sert bir dille eleştirilmiştir.

Bu yazımızda, kumar oynamanın orucu teknik olarak sakatlayıp sakatlamadığını, Diyanet İşleri Başkanlığı nın haram fiiller ve oruç ilişkisi hakkındaki görüşlerini, sevabı gitmiş oruç kavramını ve bu durumdaki bir Müslümanın ne yapması gerektiğini tüm yönleriyle ele alıyoruz.

FIKHİ AÇIDAN: KUMAR ORUCU BOZAR MI?

Sorunun cevabını iki boyutta ele almak gerekir: Şekil (fıkıh) ve Öz (takva).

Fıkhi açıdan, yani orucun temel kuralları açısından bakıldığında, kumar oynamak orucu bozmaz . Çünkü orucu bozan şeyler; vücuda dışarıdan bir besin girmesi, cinsel münasebet veya keyif verici bir maddenin (sigara vb.) tüketilmesidir.

Kumar oynamak, kağıt oynamak, iddia oynamak veya şans oyunları oynamak fiziksel bir eylemdir ve mideye bir şey gitmediği için orucun kaza edilmesini gerektirecek şekilde bozulmasına neden olmaz.

Yani oruçlu iken kumar oynayan bir kişi, iftar vaktine kadar yemek yemezse oruç borcunu şeklen ödemiş sayılır.

Bu kişinin orucum bozuldu diyerek yemek yemesi gerekmez, aksine orucuna devam etmelidir.

Ancak bu durum, yapılan eylemin oruca zarar vermediği anlamına gelmez.

Burada bozmak kelimesi teknik bir terimdir; ibadetin geçerliliğini yitirmesi demektir.

Oysa günah işlemek, ibadetin kalitesini ve sevabını yok eder.

MANEVİ AÇIDAN: ORUCUN SEVABI KALIR MI?

İslam da oruç, imsak yani tutmak demektir.

Sadece mideyi değil; dili yalandan, gözü haramdan, eli kumardan ve hırsızlıktan tutmaktır.

Hz.

Peygamber bir hadisinde, Nice oruç tutanlar vardır ki, onların orucundan payları sadece aç ve susuz kalmalarıdır buyurmuştur.

İşte bu hadis, tam da oruçluyken büyük günah işleyenleri tarif eder.

Kumar, Kuran-ı Kerim de şeytan işi bir pislik olarak tanımlanmış ve kesin bir dille (haram) yasaklanmıştır.

Oruçlu bir kimsenin kumar oynaması, ibadet ettiği Allah a aynı anda isyan etmesi demektir.

Bu durum, orucun manevi derecesini sıfıra indirebilir.

Alimler, oruçluyken işlenen günahların, diğer zamanlarda işlenenlerden daha ağır bir sorumluluk getirdiğini belirtir. Çünkü Ramazan, rahmet ayıdır ve bu ayın hürmetine saygısızlık edilmiştir.

Dolayısıyla kumar oynayan kişinin orucu şeklen bozulmasa da, o oruçtan beklenen manevi arınma ve sevap (ecir) büyük ihtimalle yok olur.

Kişi, borcunu ödemiş olur ama heybesine sevap dolduramaz.

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI NIN GÖRÜŞÜ Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, oruç ve haram fiiller arasındaki ilişkiyi net bir şekilde açıklar.

Kurulun fetvalarına göre; yalan söylemek, gıybet etmek, harama bakmak ve kumar oynamak gibi günahlar orucun bozulmasına (kaza gerekmesine) sebep olmaz.

Ancak bu eylemler, orucun maneviyatını zedeler ve sevabını azaltır, hatta tamamen yok edebilir.

Diyanet, Müslümanın sadece midesine değil, tüm azalarına oruç tutturması gerektiğini vurgular.

Bir elin haram olan zara, kağıda veya bahis kuponuna uzanması, o elin oruç tutmadığını gösterir.

Ramazan ayının amacı kişiyi takvaya (Allah a karşı sorumluluk bilincine) ulaştırmaktır.

Kumar ise kişiyi hırsa, kine ve dünya malına düşkünlüğe sürükleyen, takvaya tamamen zıt bir eylemdir.

Bu nedenle Diyanet, oruçlu olan bir kimsenin bu tür davranışlardan şiddetle kaçınmasını tavsiye eder.

ZAMAN GEÇİRMEK İÇİN OYNANAN OYUNLARIN HÜKMÜ Ramazan gecelerinde veya oruçluyken vakit geçirmek bahanesiyle oynanan oyunlar da sıkça sorulur.

Eğer bir oyunun ucunda maddi bir kazanç veya kayıp (para, yemek ısmarlama, çayına oynama vb.) varsa, o oyunun adı ne olursa olsun kumar dır ve haramdır.

Arkadaş arasında maksat vakit geçsin diyerek ortaya konan küçük bir iddia bile kumardır.

Ancak, herhangi bir maddi karşılığı olmayan, sadece zeka veya eğlence amaçlı oynanan oyunlar (satranç, zeka oyunları vb.), ibadetleri aksatmamak ve kumara alet etmemek şartıyla mubah (sakıncasız) görülebilir.

Fakat okey, tavla ve kağıt oyunları gibi genellikle kumarla özdeşleşmiş oyunların, parasız oynansa bile Ramazan ın manevi atmosferine yakışmadığı ve zaman israfı olduğu görüşü ağırlıktadır.

Kıymetli Ramazan vaktini bu tür oyunlarla öldürmek yerine, Kuran okumak veya ilimle meşgul olmak tavsiye edilir.