Haber Detayı
Dışişleri Bakanı Fidan, İstanbul'da basın toplantısında konuştu Açıklaması
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, terör örgütü YPG/SDG ile Suriye hükümeti arasında 10 Mart Mutabakatı'nın uygulanması için görüşmeler iyi niyetle sürmediği takdirde Şam'ın ülkesinde birliği ve düzeni sağlama yönünde adımlar atabileceğini belirterek, "Umarım diyalog yoluyla sorunlar çözülür ama ben...
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, terör örgütü YPG/SDG ile Suriye hükümeti arasında 10 Mart Mutabakatı'nın uygulanması için görüşmeler iyi niyetle sürmediği takdirde Şam'ın ülkesinde birliği ve düzeni sağlama yönünde adımlar atabileceğini belirterek, "Umarım diyalog yoluyla sorunlar çözülür ama ben o noktaya, sorunları diyalog yoluyla çözülmediği zaman iyi niyetle, maalesef güç kullanımının da bir opsiyon olduğunu Suriye hükümeti adına buradan görüyorum." dedi.Fidan, Türkiye'de yerleşik ulusal ve uluslararası medya kuruluşlarının temsilcileriyle İstanbul'da bir otelde bir araya gelerek bilgilendirme toplantısı düzenledi.Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından bölgeye gönderilen konteyner evlerden 220 bininin boşaldığı, bunların Gazze'ye insani yardım olarak gönderilip gönderilemeyeceği hakkındaki soruyu yanıtlayan Fidan, bu meseleyi katıldıkları koordinasyon toplantılarında gündeme getirdiklerini söyledi.Fidan, İsraillilerin Gazze'ye giren insani yardım malzemelerinde içinde metal olan unsurları "silah yapımında kullanılabileceği" bahanesiyle kabul etmek istemediğine dikkati çekerek "İşgal güçlerinin etkisinin yetkilerini elinden alacak Birleşmiş Milletler kurumları hayata geçtikçe bu konudaki direnişinin de azalacağını düşünüyorum." diye konuştu.Türkiye'nin gönderdiği çadırların Gazze'ye girdiğini ve konteynerler konusunda başvuruları çok önceden yaptıklarını dile getiren Fidan, "Şartlar uygun olması halinde biz bunları hemen Gazze'ye göndereceğiz." ifadelerini kullandı.Bölgesel güvenlikBakan Fidan, Türkiye'nin Suudi Arabistan veya Mısır'la güvenlik ittifakı kurup kurmayacağına ilişkin soruyu yanıtlayarak, bölgedeki istikrarın bölge ülkelerinin nitelikli işbirliği ortaya koymasından geçtiğini vurguladı.Bölge ülkeleri arasındaki güvensizliğin, dış güçlerin müdahalesi veya içeride terör örgütlerinin baş göstermesine ve iç savaş çıkarmasına imkan tanıdığını anlatan Fidan, bölge ülkelerinin güvenlik konusunda işbirliği yapması ve platform oluşturması gerektiğinin altını çizdi.Fidan, bölge ülkelerinin birbirinin güvenliğine taahhütte bulunması gerektiğini ve bu şekilde sorunların yüzde 80'inin çözüleceğini anlatarak, "An itibarıyla görüşmeler, konuşmalar var.
Ama biz herhangi bir anlaşmaya hala imza atmış değiliz.
Cumhurbaşkanımızın vizyonu kapsayıcı, daha geniş, daha büyük dayanışma ve istikrar üreten bir platform." şeklinde konuştu.Türkiye-Çin ilişkileriÇin vatandaşlarına vize muafiyetinin hayata geçtiğini anımsatan Fidan, ticaret, yatırım ve bağlantısallığın öne çıktığı bir ilişkinin sürdürüldüğü Çin ile bu süreci ilerletmek istediklerini dile getirdi.Fidan, Türkiye'nin en fazla ticaret yaptığı ülkelerden birinin Çin olduğuna ve yaklaşık 50 milyar dolarlık bir ticaret hacminin bulunduğuna değinirken, taraflar arasında çok büyük bir dış ticaret açığı olduğuna işaret etti.Bu sorunun giderilmesi için görüşmelerin devam ettiğini aktaran Fidan, yaklaşık 230 milyar dolarlık ticaretin sürdürüldüğü Avrupa Birliği (AB) ile bu ilişkinin dengeli yürütüldüğünü vurguladı.Fidan, bu durumun ekonomik anlamda hareketlilik yarattığını belirterek, Çin'le de aynı şekilde çalışmak istediklerini söyledi.Çin merkezli firmaların Türkiye'deki yatırımlarını artırmasını memnuniyetle karşıladıklarını bildiren Fidan, "Çinlilerin tereddüt içerisinde olduğunu görüyoruz, Türkiye'ye belli yatırımları getirmek konusunda.
Bunun da belli politik tavırlardan olup olmadığı konusunda da zaman zaman endişemiz olmuyor değil." dedi.Fidan, birbirine sınırı olmayan Türkiye ile Çin arasında hiçbir sorun olmadığının altını çizerek, "Güvenlikle ilgili sorun varmış gibi de gözükebilir ama bunlar - ben önceki görevimde de yıllardır Çinli meslektaşlarımızla da konuştum - aslında hep cevabı olan konular, burada çok fazla bir sıkıntı olmaması lazım.
Uygur meselesi konusunda bizim durduğumuz yeri biliyorsunuz." diye konuştu.Türkiye'nin her ülkeyle nitelikli ve kazan-kazan ilkesine dayalı şekilde ilişkileri ilerletebileceğine değinen Fidan, Çin'in önünde "tarihi bir fırsat" olduğu değerlendirmesinde bulundu.Fidan, Kuşak-Yol Projesi ve Orta Koridor bağlamında Türkiye'nin başat aktörlerden olduğunu vurgulayarak, buradaki potansiyelin tam olarak gerçekleşmediğini ve bunu hayata geçirmek istediklerini aktardı.Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Şanghay İşbirliği Zirvesi'ne katılmak için ağustos sonunda Çin'i ziyaret ettiğini anımsatan Fidan, kendisinin de birçok görüşme yaptığını belirtti.Fidan, "Çin'in bölgedeki sorunlarla alakalı yapıcı rol oynamasını biz olumlu karşılıyoruz.
Çin, İran'la Suudi Arabistan'ın bir araya getirilmesinde arabulucu rol oynamıştı." ifadelerini kullandı.Türk-Yunan ilişkileriBakan Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis'in Ankara'daki görüşmesinin şubat ortasında yapılmasının söz konusu olup olmadığı sorusuna, "Evet, söz konusu.
Bunun için çalışıyoruz." yanıtını verdi.Fidan, Paris'te düzenlenen Ukrayna konulu Gönüllüler Koalisyonu Liderler Zirvesi'nde Miçotakis ile bu konuyu görüştüğü bilgisini paylaşarak, tarihler üzerinde çalıştıklarını ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın toplantıyı bir an önce yapmak istediğini belirtti.Türk-Yunan ilişkilerinde başta Ege Denizi'ndekiler olmak üzere var olan sorunları çözmek için bir araya gelerek bütün meselelerin halledilmesinin önemine değinen Fidan, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın kara suları ve kıta sahanlığı meselesinin çözülmesi konusundaki vizyonuna işaret etti.Fidan, "Yunanistan'daki iç siyasi dengeler herhangi bir siyasi liderin bu sorunu çözüp altına imza atmasına çok fazla imkan vermiyor." diyerek, konuyu çözmeye hazır olduklarını defaatle ifade ettiklerini hatırlattı.Türk iç politikasında bu konuda bir olgunluk görüldüğüne işaret eden Fidan, "Yunanistan iç politikasında Türkiye'nin tehdit olarak algılanması meselesi her zaman için siyasette bir itici güç (rolü) oynamakta.
Türkiye ile ilgili birisi bir şey yapmaya çalıştığı zaman muhakkak bir siyasi bedel ödemesi gerekiyor." şeklinde konuştu.Fidan, Yunanistan'da bir siyasi liderin Türkiye ile sorunları çözüp bölgeye barış getirmek ile kendi siyasi kariyerini riske atmak arasında bir tercihte bulunması gerektiğini vurgulayarak, bu tercihin genellikle sorunu çözmekten yana olmadığını dile getirdi.Güven artırıcı önlemlerin hayata geçirilmesi, halkların birbiriyle etkileşiminin sağlanması ve zemini olmayan konuların iç politika konularına malzeme edilmemesi gerektiğinin altını çizen Fidan, gerginlik arttığı zaman gerekli politik tepkiyi koymak zorunda ancak sorunu çözmekten yana olduklarını anlattı.Fidan, taraflar arasında son 2 yılda geçmişe kıyasla daha az gerilimin yaşandığına ve göçmenler konusunda işbirliği yapıldığına dikkati çekerek, tarihi fırsatı heba etmeden Ege sorununu kalıcı olarak çözme çağrısında bulundu."Halihazırda Suriye, ABD ve YPG/SDG görüşmeleri devam ediyor"Terör örgütü YPG/SDG ile Suriye hükümeti arasında 10 Mart Mutabakatı'nın uygulanması konusunda diyalog sürecine ve mesafe kat edilemezse "operasyon olup olmayacağına" ilişkin Fidan, halihazırda Suriye, ABD ve YPG/SDG görüşmelerinin devam ettiğini, ABD'nin bu konuda ciddi bir arabuluculuk faaliyeti içinde bulunduğunu ve kamuoyuna yansımayan çok fazla görüşme olduğunu söyledi.Fidan, ABD'nin YPG/SDG ve Suriye hükümeti ile ayrı ayrı ve üçlü görüşmeler de yaptığını aktararak, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın da beyanlarında görüldüğü gibi, YPG/SDG tarafında niyet ve irade sorunu olduğunun görüşmeler yapıldıkça ortaya çıktığını ifade etti."Görüşmeler iyi niyetle sürmezse, hükümet birlik sağlama hakkını kullanabilir"Bu konuyu çok yakından takip ettiklerini bildiren Fidan, izlenecek stratejiye ilişkin, "Görüşmelerin büyük bir iyi niyetle devam etmesi ama karşı taraftan bu çıkmadığı zaman hükümetin anayasal hakkı olan, egemenlik hakkı olan kendi ülkesinde birliği, düzeni sağlama hakkını kullanma yönünde adımlar atacağını öngörüyorum." dedi.Fidan, görüşmeler sürerken arabulucu olarak ABD'nin kimin ne kadar mantıklı ne kadar mantıksız olduğunu görebildiğine işaret ederek, şunları kaydetti: "Yakından baktıkları zaman aslında YPG'nin uzun yıllardır propaganda yoluyla ürettikleri yalanın çok fazla bir gerçeklik tabanı olmadığını onlar da görüyorlar.
Dolayısıyla hükümetin gerektiği zaman da güç kullanımı artık başkaları için daha anormal bir durum olmuyor çünkü görüyorsunuz, başka bir çare kalmıyor.
Umarım o noktaya gelmez, umarım diyalog yoluyla sorunlar çözülür ama ben o noktaya, sorunları diyalog yoluyla çözülmediği zaman iyi niyetle, maalesef güç kullanımının da bir opsiyon olduğunu Suriye hükümeti adına buradan görüyorum.""Zengezur'un hayata geçmesi önemli""Zengezur Koridoru" bağlamında Ermenistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin önemine ilişkin Fidan, "Zengezur Koridoru'nun inşallah Azerbaycan'ın da istediği gibi hayata geçtiğini görürüz çünkü bu dediğiniz gibi Orta Koridor açısından önemli.
Büyük stratejik resimde daha bölgesel alanda ise Nahçıvan ile Azerbaycan ana karasının birleşmesi açısından önemli." diye konuştu.Fidan, Ermenistan Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan'ın Washington ziyareti sırasında ele alınan Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası'nın (TRIPP) hayata geçirilmesine yönelik ABD ile Ermenistan arasında varılan mutabakatı hatırlatarak, bu konuya ilişkin teknik konular olduğunu, mutabakatı Türkiye'nin ve Azerbaycan'ın da incelediğini ve Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ile de konuyu görüştüklerini anlattı.Türkiye'nin süreçten beklentisine değinen Fidan, "Azerbaycan ile Ermenistan arasında bu paraflara atılmış anlaşmanın imza yoluyla nihai hale gelmesi ve arkasında Türkiye-Ermenistan normalleşmesinin de bir an önce hayata geçerek artık yolumuza bölgede istikrarla refahla devam edelim.
Şu anda hem Azerbaycan'da hem Ermenistan'da hem Türkiye'deki siyasal liderlikte, bu 3 tarafta bu irade var ve sadece Ermenistan'ın yapması gereken birkaç konu var." ifadelerini kullandı.Fidan, Haziran 2026'da Ermenistan'da seçimler olacağını ve o sürecin de önemli bir aşamayı teşkil edeceğini kaydederek, "Biz (Ermenistan Başbakanı Nikol) Paşinyan'ın şu anda kamuoyu yoklamalarında önde gittiğini görüyoruz.
Bu konudaki oynadığı yapıcı rolü de gerçekten destekliyoruz.
Bu çizginin, bu iradenin devam etmesi lazım." şeklinde konuştu.ABD'nin İran'la iş yapan ülkelere gümrük vergisi kararıABD'nin İran ile iş yapan ülkelere ABD ile ticaretlerinde yüzde 25 gümrük vergisi ödeyeceğine dair kararına ve Türkiye'ye olası etkilerine ilişkin Fidan, ABD Başkanı Donald Trump'ın bu kararı duyurulduğunda kendisinin Abu Dabi'de olduğunu belirterek, orada görüşmelerinde de bu konunun gündeme geldiğini çünkü Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) de İran ile çok fazla ticaret yaptığını anlattı.Fidan, ABD'nin bu kararının henüz bir deklarasyon olduğuna işaret ederek, "Bununla ilgili bir başkanlık kararnamesi ve onun altında da hangi ülkeyle ne olacak, hangi malzemeler bundan etkilenecek etkilenmeyecek, bir çalışma yapılmış değil, böyle bir ifade var.
Bundan sonra başka bir şey yok.
Dolayısıyla şu anda biz onu gündemimize gerçekçi olarak alacak ortada somut bir başkanlık kararı henüz yok." dedi.Suriye hükümetinin Halep'in Şeyh Maksud ve Eşrefiyye mahallelerinde terör örgütü YPG/SDG'ye karşı yürüttüğü operasyona ve ABD'de Cumhuriyetçi Senatör Lindsay Graham'ın bu operasyonlara karşı ifadelerine dair Fidan, "Amerika'da Senatoda birçok senatör var, Temsilciler Meclisinde birçok üye var.
Biz bunların yaptığı ferdi beyanlardan yola çıkarak iki ülke arasındaki ilişkiyi veya bölgesel politikaları açıkçası belirlemiyoruz." diye konuştu.Fidan, Beyaz Saray'daki iradenin ve muhataplarının söylem ve faaliyetlerinin nasıl olduğunun önemli olduğunun altını çizerek, onlarla yola devam ettiklerini kaydetti.(Sürecek)