Haber Detayı
Hıdırellez günah mı? Diyanet'e göre hıdırellez caiz mi?
Baharın müjdecisi, doğanın uyanışı ve bereketin simgesi olarak kabul edilen, Anadolu'nun binlerce yıllık hafızasında yer etmiş en renkli günlerden biridir 6 Mayıs... Hızır ve İlyas peygamberlerin yeryüzünde buluştuklarına inanılan bu kutlu günde, mahalle aralarında yakılan ateşlerin üzerinden atlayanlar, gül ağacının dibine dileklerini çizenler, sabaha karşı bereket parası niyetine pencereleri açık bırakanlar...
Hıdırellez, bir yanıyla umudun ve neşenin festivali iken, diğer yanıyla İslam inancının tevhid ilkesiyle çelişip çelişmediği tartışılan bir gelenektir. Özellikle dilek dileme ritüellerinin, türbe ziyaretlerinin ve ateşten atlama gibi adetlerin batıl inanç olup olmadığı, dindar kesimlerde her zaman bir soru işareti yaratmıştır.
Kültürel bir coşku yaşamak isterken imanı zedelemekten korkanların en sık arattığı Hıdırellez günah mı, Diyanet e göre Hıdırellez kutlamak caiz mi ve yapılan ritüeller şirk sayılır mı? soruları, bu bahar bayramının manevi sınırlarını çizmek adına oldukça önemlidir.
İslam dini, toplumsal bağları güçlendiren, sevgi ve kardeşliği artıran örf ve adetlere (kültüre) karşı değildir; ancak bir şartla: Bu adetler, dinin temel esaslarına (akideye) aykırı olmamalıdır.
Hıdırellez kutlamaları, özünde bir bahar bayramı olarak masum görünse de, içine karışan bazı hurafeler (türbelere çaput bağlamak, Hızır dan medet ummak, ateşin günahları döktüğüne inanmak vb.) işin rengini değiştirebilir.
Allah tan istenmesi gerekenlerin, ritüellerden veya şahıslardan beklenmesi, İslam ın en hassas olduğu şirk tehlikesini doğurabilir.
Bu yazımızda, Hıdırellez in kökenini, Hızır (a.s) inancının İslam daki yerini, Diyanet İşleri Başkanlığı nın kültürel zenginlik ile batıl inanç arasındaki ayrımını ve kutlamalarda dikkat edilmesi gereken kırmızı çizgileri tüm detaylarıyla ele alıyoruz.
Baharı inancınıza gölge düşürmeden karşılamanın yollarını öğrenmek için okumaya devam edin...
HIDIRELLEZ NEDİR?
DİNİ BAYRAM MI, KÜLTÜREL MİRAS MI?
Hıdırellez kelimesi, karada darda kalanların yardımcısı olduğuna inanılan Hızır (a.s) ile denizlerin hakimi olduğuna inanılan İlyas (a.s) isimlerinin birleşmesinden türemiştir.
İnanışa göre bu iki kutlu nebi, her yıl 5 Mayıs ı 6 Mayıs a bağlayan gece bir gül ağacının altında veya su kenarında buluşurlar.
Bu buluşma, doğanın canlanmasını, kışın bitip yazın başlamasını temsil eder.
Ancak altını çizmek gerekir ki, Hıdırellez İslam dininin emrettiği veya Kuran da yer alan dini bir bayram (Ramazan veya Kurban Bayramı gibi) değildir.
Orta Asya Türk kültüründen, Anadolu ve Mezopotamya geleneklerine kadar uzanan, İslam öncesi dönemden de izler taşıyan mevsimlik bir bayramdır.
Dolayısıyla Hıdırellez i dini bir ibadet gibi görmek veya ona kutsiyet atfetmek yanlıştır.
Sadece baharın gelişini kutlamak, komşularla bir araya gelmek ve piknik yapmak olarak algılandığında ise kültürel bir zenginliktir.
RİTÜELLER VE BATIL İNANÇ TEHLİKESİ Hıdırellez in günah olup olmadığı tartışması, kutlamanın kendisinden ziyade, o gece yapılan ritüellerde düğümlenir.
Gül ağacının dibine ev/araba resmi çizmek, keseye para koyup ağaca asmak, ateşten atlayınca hastalıklardan kurtulacağına inanmak...
Eğer kişi, bu eylemleri yaparken Bana evi Hızır verecek veya Bu ateş beni iyileştirecek diye inanıyorsa, bu durum İslam ın tevhid inancına ters düşer. Çünkü İslam da şifa da, rızık da, mülk de sadece Allah tan istenir ve Allah tan beklenir.
Hızır (a.s), İslam alimlerinin çoğuna göre bir peygamber veya veli kuldur; ancak o da Allah ın izni olmadan kimseye yardım edemez, gaybı bilemez ve kaderi değiştiremez.
Ondan insanüstü güçler beklemek veya dilekleri ona sunmak, şirk (Allah a ortak koşma) kapısını aralayabilir.
Ancak kişi, Ben dua ediyorum, Allah tan istiyorum, bu çizimler de sadece bir umut simgesi, bir oyun, bir gelenek diyorsa ve kalbinde yaratıcı olarak sadece Allah ı biliyorsa, bu eylemler batıl inanç veya hurafe olarak adlandırılır; dinden çıkarmaz ama dinen tavsiye de edilmez.
DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI NIN GÖRÜŞÜ Diyanet İşleri Başkanlığı, Hıdırellez konusunda net bir duruş sergiler: Hıdırellez i kültürel bir etkinlik, bir bahar coşkusu olarak kutlamakta, yemekler yapıp dağıtmakta, doğaya çıkmakta dinen bir sakınca yoktur.
Bu tür etkinlikler, sosyal dayanışmayı artırdığı için olumlu bile görülebilir.
Ancak Diyanet, bu gecede yapılan hurafelere karşı uyarır.
Türbelere mum yakmak, çaput bağlamak, mezar taşlarına taş yapıştırmak, Hızır baba yetiş diyerek Allah tan başkasından yardım dilemek kesinlikle yasaktır ve haramdır.
Diyanet e göre, Hıdırellez günü yapılan dualar mutlaka kabul olur gibi bir dini hüküm de yoktur.
Dua her zaman edilebilir.
Bu geceyi bir kader değiştirme gecesi gibi görmek, İslam inancıyla bağdaşmaz.
