Haber Detayı
Yemem dediğimiz şeyler; maggot proteini sofraya girmeye hazırlanıyor
Bir mango kabuğundan, bir sineğin larvasından, milyonlarca tonluk bir protein kaynağı doğuyor. Siyah asker sineği larvaları, sürdürülebilirlikten tiksinti kültürüne uzanan bir tartışmayla “yenilebilir” olana dair tüm sınırları zorluyor.
Yemeğin kaderini yalnızca lezzet belirlemez.
Kimi zaman alışkanlık, kimi zaman kültürel tiksinti, kimi zaman da yalnızca adı.Bugün dünyanın farklı noktalarında milyonlarca insan, farkında olmadan, bir sineğin larvası sayesinde beslenen hayvanların etini tüketiyor.
Ama aynı proteinin doğrudan sofraya gelmesi halen güçlü bir dirençle karşılaşıyor.
Neden?Smitsonian Magazine'e göre bu sorunun cevabı biyolojiden çok kültürde yatıyor.Kenya’da, Nairobi’nin dışında devasa bir mango atığı yığını düşünün.
Çürümüş, ekşimiş, güneş altında ağırlaşmış… Bu yığının içinde çalışan milyonlarca canlı var; siyah asker sineği larvaları.Bu larvalar, gıda endüstrisinin artık istemediği her şeyi—meyve posası, sebze artığı, tarımsal atık—yüksek kaliteli proteine dönüştürüyor.
Üstelik bunu son derece hızlı, verimli ve düşük kaynak kullanımıyla yapıyorlar.Bir larva, hayatı boyunca sadece yer.
Yetişkin sinek olduğunda ise bir daha asla beslenmez.
Kısa ömrünü, larva evresinde biriktirdiği enerjiyle tamamlar.
Yani larvanın bedeni, gelecekteki sineğin yaşamsal deposudur.Bu da onu protein açısından olağanüstü yoğun bir canlıya dönüştürür.PROTEİN KRİZİ VE ALTERNATİF ARAYIŞLARBugün küresel protein üretiminin büyük bölümü yoğun su kullanımı, geniş tarım arazileri, yem için yetiştirilen tahıllar, ciddi karbon ayak izi üzerine kurulu.Oysa siyah asker sineği larvaları, dikey olarak yetiştirilebiliyor, atıkla besleniyor ve son derece yüksek besin dönüşüm oranına sahip.Basitçe söylemek gerekirse yediği her şey neredeyse tamamen vücut kütlesine dönüşüyor.Bir tavuğun ya da bir domuzun kilo alması için gereken yemle karşılaştırıldığında, bu fark çarpıcı.Bu yüzden bugün balık çiftlikleri, evcil hayvan maması sektörü, kümes hayvanı ve domuz yetiştiriciliği larva proteinine hızla yöneliyor.HAYVAN YİYOR, İNSAN NEDEN YEMİYOR?İşte kırılma noktası burada.
Bir köpeğin mamasında “insect protein” yazması giderek normalleşirken, aynı proteinin bir protein barında yer alması halen “rahatsız edici” bulunuyor.
Oysa mesele besin değeri değil, güvenlik değil, sürdürülebilirlik hiç değilMesele algı.Batı kültüründe böcek, “kirli”, “hastalık taşıyan”, “istenmeyen” olarak kodlanmıştır.
Oysa aynı kültür, karides gibi aslında eklembacaklı olan canlıları birer lüks gıda olarak yüceltir.Bu çelişki, yenilebilir olanın biyolojik değil, kültürel bir karar olduğunu gösterir.İĞRENME DE ÖĞRENİLİRAntropologlar şunu söyler!
İğrenme içgüdü değildir, öğrenilir.Bir toplumda çocukluktan itibaren neyin “yemek” olduğu öğretilir.
Bu sınırın dışında kalan her şey “tiksinti” üretir.Bugün Tayland’da, Meksika’da, Afrika’nın pek çok bölgesinde böcekler günlük diyetin parçasıyken; Avrupa ve Kuzey Amerika’da hala “olağanüstü” kabul edilir.Ama bu sınırlar sabit değildir.
Bir zamanlar çiğ balık da Batı için düşünülemezdi.Larva proteininin insan gıdası olarak önündeki en büyük engel tat değil.
Kurumuş siyah asker sineği unu hafif fındıksı, kakao benzeri acımsı bir aromaya sahip.
Yani protein bar, shake, un karışımı falafel ya da köfte bazları için teknik olarak son derece uygun.
Ama mesele lezzetten çok hikaye.İnsan, yediği şeyin anlatısını da tüketir.Fine dining dünyası bu tür proteinleri henüz açıkça sahiplenmiş değil.
Ancak sürdürülebilirlik temalı menüler, “atıkla yemek” yaklaşımı, alternatif protein deneyleri giderek artıyor.Bugün fermente soya, yosun, koji, laboratuvar eti konuşuyorsak; larva proteini de bu zincirin dışında değil.Belki doğrudan “maggot” olarak değil, ama un, protein izolatı, yağ formunda.
Geleceğin sofrası tek bir proteine dayanmayacak.Ama kesin olan bir şey var, o sofra, bugün “yemem” dediklerimizin bir kısmını mutlaka içerecek.Odatv.com
