Amerika o kadar güçlü mü

Ertesi gün Meksika’yı tehdit ediyor...

Yetmiyor birkaç dakika sonra Küba’yı, yetmiyor Kolombiya’yı, yetmiyor İran’ı, o da yetmiyor Grönland’ı...E yapar tabii diyoruz.

Adam dünyanın süper gücünün lideri.

İstediği gibi gider bombalar, istediği yerden girer, istediği yerden çıkar.Ama bir dakika...

Gerçekten öyle mi?Yani Amerika o kadar güçlü mü?*Venezuela, Meksika, Kolombiya arka bahçen eyvallah...Ortadoğu zaten arka bahçen olmuş.

Hadi ona da eyvallah...Latin Amerikalının, Ortadoğulunun sırtına binmiş geziyorsun da...

Peki Grönland?

Danimarka Kralı’nın toprağı da öyle görüldüğü gibi kolay mı?*Pazar günkü yazıda bu işin tarihçesini, Trump’ın kendine göre haklı argümanlarını ve Avrupalıların 80 yıldır tüm can ve mal güvenliğini nasıl Amerikalılara bıraktığını yazmıştık.Trump istese yarın Grönland’a çıkar ve alır da.

Bunda şüphe yok.

Hatta Trump’ın dediği gibi kimse Amerika ile başa çıkacak güce de sahip değil.

Bunda da şüphe yok.Peki Avrupalıların hiç mi cephanesi yok?İşte burada durun.*Avrupalılar ciddi ciddi Grönland’ın işgal edilmesi halinde neler yapabileceklerini tartışıyorlar.Dedik ya...

Askeri direniş masada yok.

Akıllarda hiç yok.Fakat Trump’ın züccaciye dükkânına girmiş fil gibi ortalığı yıkıp dökmesinin birkaç devasa riski var.Elin Venezuela’sına, Küba’sına, İran’ına dokunursun.

Senin 80 yıllık dünya hükümranlığına hiçbir katkıları olmadı.Peki has müttefiklerin?*ABD’nin bugün Avrupa kıtasında 100 binden fazla askeri olduğu düşünülüyor.

Sayısız üste devlet-devlet işbirliği ile ağırlanıyor.Grönland işgal edildiği anda...ABD hasım güç ilan edilip tüm üsleri kapatılabilir.Tüm ABD askerlerinin ülkeyi terk etmeleri istenebilir.Amerika’nın onlarca yıldır Avrupa kıtasında bir ayağı olmasıyla gelen devasa lojistik ve jeopolitik güç bir gecede buhar olabilir.*Ekonomiye bir bakalım...Avrupa ekonomi konusunda saksı değil.

Küçük bir piyon hiç değil.Grönland işgal edildiği anda ABD, AB tarafından ağır yaptırımlara maruz kalabilir.Bu, bir gecede ABD’nin müthiş bir ekonomik krize girmesine sebep olabilir.ABD tahvilleri?

Avrupalılarda bayağı var.

Yaklaşık 2 trilyon dolar kadar.

Bu tahvillerin bir anda satılması ihtimali bile Amerika piyasalarını derin bir uçuruma sürükleyebilir.Ya da sadece Maersk örneği verelim.Dünyanın en büyük deniz taşımacılık şirketlerinden.

Bir dev.

Ve Danimarkalı.Yaptırımlar altında ABD’ye tüm taşımacılığın durduğu bir senaryoyu hayal edebiliyor musunuz?

Ben şahsen edemiyorum.Hiperenflasyon mu desek...

Boş raflar mı?*Ya diplomasi?Dünyayı 80 yıldır diplomasi yoluyla dizginleyen, ipleri elinde tutan ABD, meşhur “Batı” bloğundan izole edilmeyi yönetebilecek mi?Rusya gibi “parya” olmuş bir ABD, hâlâ bir süper güç sayılabilir mi?*Daha sayarız da sayarız.Avrupa’nın bu uygulayabileceği yaptırımlara karşı ABD’nin de elinde devasa kozlar var.

Yalnız oynadığı anda ABD’yi de Avrupa’yı da ekonomik onlarca yıl geriye götürecek bir dehşet dengesi bu.Bildiğiniz ekonomik nükleer savaş yani.*Trump elinin altındaki gücü biliyor.

Hem de fazlaca güveniyor.

Güvensin de.Yalnız benim gördüğüm kadarıyla...Yıl olmuş 2026.

Avrupa’yı işgal, ne Maduro’yu yatağından almaya benzer ne de İran’ın dağını taşını bombalamaya.Yıl 2026.Sefere çıkıp toprak alıp dönme çağı kapanalı çok oluyor.KURUMLAR FALANMALUM...Bizde yıllardır belli bir siyasi ajandayı dayatmak için hep Batı örnek gösterilir.Kurumlar, yapısal reformlar, hukukun üstünlüğü...Yanlış anlamayın.

Hiçbiri olmasın demek değil.

Bunlar olmadan yaşayalım da değil.Ama parmakla örnek gösterilen ülkelerde kurumlar ne halde bilmeden, görmeden, yaşamadan tapınmak da bir tür yalakalık hali.*Trump’ın göreve geldiğinden beri Merkez Bankası’na kurduğu tam saha baskı ortada.Faizleri indirmiyor diye Fed Başkanı Jerome Powell’a etmediği hakaret kalmadı.Hatta tarihte bir ilk yapıp görevden almak üzereyken son anda kararından döndürüldü.E ne oldu?

Daha beteri.Powell’a cezai soruşturma açtı savcılık.*Şu Trump döneminde bir yıldır anlattıklarımı bir göz önünde bulundurun.Demek neymiş?

Kurumlar da, kurallar da, hukuk da bir başkanın keyfine kalabiliyormuş.Öyle bilgisizce, körü körüne sistem övmekle uzman da alim de olunmuyormuş.Fed Başkanı Jerome PowellSİYASAL HUKUKAMERİKA’da yaşadığım, çalıştığım süre boyunca net olarak gördüğüm bir şey var.O da şu...

Bu ülkede yargı dibine kadar siyasi.Neden mi?*Mesela ülkeye yön veren, halkın kaderini onlarca yıl boyunca değiştiren Yüksek Mahkeme, yani Anayasa Mahkemesi atamaları hayat memat meselesidir.Ömür boyu görev yapan yargıçlardan biri mi öldü?

En mühim şey görevdeki başkan hangi partiden odur.Yaşı gelmiş bir yargıcın gözü toprağa mı bakıyor?

Görevdeki başkan yerine aynı ideolojiden birini atayabilsin diye yargıca “bırak artık” baskısı yapılır.*Federal mahkeme hâkimleri de aynı şekilde.Başkan görev süresine kaç tane hâkim sığdırabilirse o kadar kârdır.*Geçen bir istatistik olay oldu.

Size tüm anlattıklarımı kanıtlayacak.Hâkimlerin atandıkları siyasi döneme göre Trump politikalarının lehine verdikleri kararların yüzdesi...- Trump tarafından atananlar yüzde 92 lehte.- Diğer Cumhuriyetçilerin atadıkları yüzde 68 lehte.- Demokratların atadıkları yüzde 27 lehte.Yorum yok hâkim bey...KİM BEN MİTRUMP’ın olaylardan sıyrılma şekline hayranım.Şunlara bir bakın.- Zelenski’ye diktatör demiştiniz...

Kim ben mi?- Her Amerikalıya 2000 dolar ek göndereceğim demiştiniz...

Demiş miyim?

Ne zaman demişim?- Fed Başkanı’na savcılık soruşturma açmış...

Hiç bilmiyorum.New Yorklu müteahhit Trump geldi...

Washington’a siyaset öğretiyor.

Başınız mı sıkıştı?

Medya mı darlıyor?Cevap belli: Kim?

Ben mi?

Ne zaman demişim?Donald Trump