Haber Detayı
Yumurta için boykot kampanyası başladı: Almayın
Libya’nın başkenti Trablus, son günlerde yumurta fiyatlarının rekor seviyelere yükselmesi sonrası tüketiciler ve esnaf cephesinde geniş çaplı hareketliliğe sahne oldu.
Sosyal medyada bazı aktivistler, piyasaya baskı uygulamak ve fiyatların makul seviyelere geri dönmesini sağlamak amacıyla yumurta satın almama (boykot) kampanyası başlattı.
Bir koli yumurtanın fiyatı 25 Libya dinarına (yaklaşık 4,61 dolar) yükselirken, paketli yumurtanın fiyatı 30 dinara çıktı.
Bu artış, dolar kurunun 1 doların 5,4 dinar olduğu bir dönemde yaşandı.
Bazı mağazalar da kampanyaya katılarak, fiyatlar düşene kadar yumurta satın alınmaması çağrısı yapan afişler astı.
Kampanyanın organizatörlerinden Nizar Belhac, yaptığı açıklamada, “Fiyat artışı son aylarda çok hızlı oldu.
Birkaç ay önce bir koli yumurta 15 dinardı, ardından kademeli olarak 23 dinara yükseldi ve bugün 25 dinara ulaştı.
Bu durum vatandaşların tepkisine yol açtı ve harekete geçmelerine neden oldu; iki yumurtanın fiyatı bir dinara çıktı” dedi.
Trablus’un merkezinde bir dükkânın sahibi olan Mahmud Raşid ise “Fiyat artışının temel nedeni, piyasalarda toptancıların belirlediği toptan fiyatlardır” diyerek, son bir ayda fiyatların yaklaşık %10 arttığını belirtti.
Raşid, “Yumurtanın bu seviyelere çıkarılmasına karşı vatandaşlarla dayanışma içindeyiz, halkın yanındayız” diye konuştu.
Üretim cephesinde ise Verşefane bölgesinde kümes hayvancılığı yapan Ali bin Naci verdiği demeçte, yumurta fiyatlarındaki artışın yem fiyatlarının yükselmesi ve doların Libya dinarı karşısında değer kazanması ile bağlantılı olduğunu söyledi.
Bin Naci, maliyetleri karşılamak için yetiştiricilerin yumurta ve kümes hayvanı eti fiyatlarını artırmak zorunda kaldığını, bunun da “mevcut ekonomik gelişmelerle uyumlu” bir adım olduğunu ifade etti.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) verilerine göre, Libya’da 2022 yılında kümes hayvanı eti üretimi yaklaşık 130 bin ton oldu.
Bu rakam, 2021’e kıyasla %0,48’lik hafif bir düşüşe işaret ediyor. 2021’de 131 bin tonla tarihi zirveye ulaşılan üretimin en düşük seviyesi ise 1961’de 381 ton olarak kaydedildi.
Libya, kümes hayvanı eti üretiminde 158 ülke arasında 72’nci sırada yer aldı.
Yumurta tüketimi ise 2021 yılında yaklaşık 64 bin ton olarak gerçekleşti.
Kişi başına yıllık yumurta tüketimi 9,3 kilogram, yani kişi başına yaklaşık 150–160 yumurta seviyesinde bulunuyor.
Bu miktar, 11 kilogramı aşan küresel ortalamanın biraz altında.
Libya’nın nüfusu, son Nüfus İdaresi verilerine göre yaklaşık 7,5 milyon.
Ekonomik analist Adil el-Makrhi, boykot kampanyalarının piyasalardaki spekülasyonlara karşı etkili bir araç olduğunu belirterek, geçmişte et ve süt gibi bazı ürünlerde boykotların fiyatları düşürmede başarılı olduğunu söyledi. el-Makrhi, vatandaşların yumurta boykotunu sürdürmesi halinde, 30 yumurtalık kolinin fiyatının 14 dinarı geçmeyen doğal seviyelere geri dönebileceğini ifade etti.
El-Makrhi’ye göre boykot, “piyasalarda fiyatları doğrudan ve etkili biçimde denetleyebilecek bir silah” niteliği taşıyor.
Trablus’un batısındaki Cenzur pazarında toptancı olan Abdullatif el-Kadi ise, yumurta fiyatlarındaki artışın toptan piyasalardaki spekülasyonlardan ve Ekonomi Bakanlığı tarafından belirlenmiş zorunlu bir fiyat tarifesinin bulunmamasından kaynaklandığını söyledi.
El-Kadi, açık fiyat manipülasyonlarının art arda zamları tetiklediğini belirtti.
Kümes Hayvanları Yetiştiricileri Birliği de temel nedenin yem fiyatlarındaki gerekçesiz artış ve tüccarların piyasayla oynaması olduğunu vurguladı.
Birlik, devlet desteğinin olmaması ile aşı ve veteriner ilaçlarındaki eksikliğin üretimi düşürdüğünü, bu durumun sürmesi halinde sektörün çökebileceğini ve yumurtanın dövizle ve yüksek fiyatlarla ithal edilmek zorunda kalınacağını belirterek bunun Libya’nın gıda güvenliği için doğrudan bir tehdit oluşturduğunu kaydetti.
Birlik ayrıca, yetiştiricilerin bugün yaptıklarının Libya vatandaşına yumurta sağlamayı amaçlayan ulusal bir çaba olduğunu; yumurtanın et ve dondurulmuş kümes hayvanları gibi ürünlerin aksine döviz gerektirmeden temin edilebilen az sayıdaki temel gıdadan biri olduğunu vurguladı.
Son olarak birlik, yem fiyatlarındaki artış ve tüccar manipülasyonlarının devlet desteği olmadan devam etmesi halinde, Libya’da kümes hayvancılığı sektörünün tamamen çökme riskiyle karşı karşıya kalacağını; bunun da çok yüksek fiyatlarla ve dövizle yumurta ithalatını zorunlu kılacağını ve yerel piyasada ciddi bir arz sıkıntısı yaratacağını uyardı.
