Ünlülerin değil Türkiye’nin sorunu... Uyuşturucu kullanımında korkutan artış

Bir yandan uyuşturucu soruşturması kapsamında ünlülere yapılan operasyonlar sürüyor; son olarak Beşiktaş’taki Bebek Hotel’e baskın yapıldı. Can Yaman, Selen Görgüzel, Ceren Alper gibi tanınmış isimler gözaltına alındı. Ki bir önceki operasyon kapsamında saç ve kan örneği alınan Melisa Döngel, Ezgi Eyüboğlu, Şeyma Subaşı’nın test sonuçlarında “kokain” etken maddesi pozitif çıktı. Bir yandan da İçişleri Bakanlığı uyuşturucu tacirlerine göz açtırmıyor; Bakan Ali Yerlikaya 2025’in ilk 11 ayında en az 1.8 ton kokain ele geçirildiğini duyurdu 2 hafta önce. Anlayacağınız ünlülerin isimlerini sıkça duysak da aslında konu magazin değil ciddi bir halk sağlığı sorunu. Uzmanlar, kokain kullanımı ve bağımlılığının önemli ölçüde arttığını söylüyor. Beraber bakalım.

2015-2024 yıllarını kapsayan Adalet Bakanlığı istatistiklerine göre, uyuşturucu suçları içinde “en hızlı” artış satışından çok, “kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmak” (TCK madde 191) suçunda yaşandı. 2015’te 100 kabul edilen bu suç türü, 2024’te 407 oldu.

Yani uyuşturucu kullananların (kullanmak için satın alanların) sayısı 10 yılda 4 kat arttı.Emniyet Genel Müdürlüğü verilerine göre ise Türkiye’de 2023 yılında 251 bin 851 uyuşturucu olayı kayda geçti.

Bu sayının 207 bin 971’i yani yüzde 82’si “kullanma amaçlı uyuşturucu madde satın almak/kabul etmek/bulundurmak” suçundan.

Peki ne kadarı kokainle bağlantılı: “2023’te müdahale edilen kokain olay sayısı, 2022’ye oranla yüzde 21.5’lik artışla 4 bin 650 olurken bunun yüzde 57’si yani yarısından fazlası ise yine TCK 191 yani kullanma suçundan oldu.”Bir veri daha paylaşayım.

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Adli Tıp Enstitüsü araştırmacıları tarafından, 14 Atık Su Arıtma Tesisinde 2019’da yapılan “uyuşturucu madde kullanımına yönelik çalışmada” en çok kullanılan maddelerin esrar ve kokain olduğu belirlendi.

Esrar satış ve kullanımının legal olduğu Amsterdam, New York gibi şehirlerin yer almadığı listeye İstanbul, Barcelona’dan sonra 2. sıradan girdi.

İstanbul’da kokaini en çok kullanan ilçelerse: Beylikdüzü, Esenyurt, Arnavutköy’ün neredeyse tamamı, Başakşehir’in önemli bölümü, Avcılar, Büyükçekmece sahil kısmı, Eyüpsultan, Sarıyer, Kağıthane, Beşiktaş, Şişli ve Beyoğlu.Tüm bu veriler, Türkiye’de uyuşturucunun son 10 yılda nicelik ve nitelik bakımından dikkat çekici bir dönüşüm geçirdiği ve magazinden çok ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu göstermekte.

TÜRKİYE ARTIK UYUŞTURUCUNUN SADECE GEÇTİĞİ DEĞİL KULLANILDIĞI ROTADA Peki tüm bu verilerin sahadaki karşılığı ne?

Yanıtını Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Tıbbi Direktörü Prof.

Dr.

Kültegin Ögel verdi: “Artış, son 4-5 yıldır belirgin.

Hem başvuruların hem başvuranların beyanlarına bakınca salgın gibi demek mümkün.

Özellikle pandemide, eve kapanılan o dönem ciddi bir sıçrama oldu.

Hatırlayın!

Dışarı sadece kuryelerin çıkmasına izin veriliyordu ve işte o dönem temin etmenin şekli de değişti.

Haberlerde okuduk hep bunları: ‘Uyuşturucu tacirleri ‘evlere servis’ yapmaya başladılar.’ Bu, artışın önemli bir nedeni.

Çünkü insanlar çok daha kolay ulaştılar.

Hastalardan gelen bilgiye göre eskiden her torbacıda kokain gibi ‘pahalı’, pek bilinmeyen uyuşturucu maddeler kolay bulunmazken şimdi her tür uyuşturucu bulabiliyormuşsunuz, demek artık biliniyor ve talep var, ki satıcılar riskleri göze alıyor.

Türkiye artık uyuşturucunun sadece geçtiği değil kaldığı ve kullanıldığı bir rotada.”HER KESEYE GÖRETürkiye’de esrar kullanımının kabul gördüğü bir zemin olduğunu da belirten Prof.

Dr.

Ögel, “Onun yanına yenileri; Bonzai, Met, kokain gibi maddeler de kolayca ekleniyor.

Her sosyoekonomik seviyeye göre farklı uyuşturucu var: Bonzai, metamfetamin, sentetik haplar genellikle düşük, kokain ise yüksek ve bazen de orta gelir seviyesinde görüyoruz; borçla, krediyle, kartla falan alanlar da var.

Anlayacağın ‘herkese ve her keseye uygun’ olması temel problem” diyor.ANI YAŞAMA İSTEĞİPeki kullanılan maddeler gibi başlama sebepleri de farklı mı? “Evet” diyor, şu yanıtı veriyor: “Düşük sosyoekonomik seviyede uyuşturucu kullanımına başlamada belirleyici faktör; mutsuzluk, çaresizlik ve bir gelecek olmadığı düşüncesi.

Diğerlerinde ise amaç, ‘yarınlar yokmuşçasına’ eğlenmek.

Aslında her ikisinin de çıktığı yer aynı; ekonomik ya da kültürel sebepler farklı olsa da ‘anı yaşamak’ dürtüsü daha baskın.” BAĞIMLILIK YAPMADIĞI BİR ŞEHİR EFSANESİDİR “Kokain bağımlılık yapmaz” gibi bir şehir efsanesi var.

Doğru mu?

Diyor ki: “Hayır, katiyen doğru değil.

Aksine kokain, bağımlılık mekanizmasını anlamak için kullanılan temel bir maddedir.

Önce, bunun bağımlılık yapan bir madde olduğunu kabul edeceğiz.

Bıraktırması zor ama çözümsüz değiliz.

Maalesef birçok kişi bu şehir efsanesine inanarak başlıyor.

Ara sıra; haftada ya da 10 günde bir kullananlar bağımlı olmadıklarını düşünürler.

Ama öyleler.Bir kullanımının etkisi 30-35 dakika.

Beynin dopamin (haz, tatmin ve motivasyon duygularını tetikleyen bir kimyasal) depolarını kullandığı için kişi ancak 4-5 günde kendine gelir.

Toparlanması 1 hafta diyelim.

Sonrasında kişi, tekrar alma ihtiyacı hisseder.

Böyle bir döngü, bu.‘Performans artırıcı’ olarak medet umanlar var.