Haber Detayı
Mikroplastikler her yudumda, her lokmada
Sakızdan tuza, çaydan elmaya… Bilim insanlarına göre mikroplastikler sandığımızdan çok daha yakın ve çok daha yaygın.
Bilim insanlarına göre modern insan, farkında olmadan her gün yüz binlerce hatta 1,5 milyona varan mikroplastik parçacığına maruz kalabiliyor.
Uzun süredir deniz ürünleriyle ilişkilendirilen bu görünmez kirleticiler, aslında mutfağımızın en sıradan köşelerinden soframıza ulaşıyor.
Şişelenmiş sudan sakıza, çaydan tuza kadar pek çok gündelik gıda, mikroplastiklerin sessiz taşıyıcısı konumunda.Science Alert’ın derlediği araştırmaya göre, işte günlük beslenmede en şaşırtıcı 5 mikroplastik kaynağı:SICAK ÇAY VE KAHVE İLE ARTAN RİSKMikroplastikler yalnızca çay poşetlerinden değil; çay yaprakları, kahve, süt ve hatta kullanılan kaplardan da içeceğe geçebiliyor.
En büyük risk kaynaklarından biri ise plastik kaplı tek kullanımlık bardaklar.
Sıcaklık arttıkça, bu kaplamalardan içeceğe geçen mikroplastik miktarı da artıyor.Sıcak içeceklerde mikroplastik oranı, soğuk içeceklere kıyasla belirgin biçimde daha yüksek.
Uzmanlar, gevşek yapraklı çay, cam veya metal kaplar ve cam şişe süt kullanımını öneriyor.
Ancak cam şişelerdeki bazı gazlı içeceklerde, metal kapaklardaki boya nedeniyle daha fazla mikroplastik tespit edildiği de belirtiliyor.TUZDA DA VARTuz, mutfağın en basit ve en “saf” ürünü gibi görünse de tablo oldukça çarpıcı.
Dünya genelinde yapılan analizler, test edilen tuzların yüzde 94’ünde mikroplastik bulunduğunu ortaya koyuyor.
Deniz tuzu, artık denizlerdeki mikroplastik kirliliğinin bir göstergesi olarak kabul ediliyor.Üstelik sorun yalnızca deniz tuzlarıyla sınırlı değil.
Himalaya gibi kara kökenli tuzlarda da yüksek oranlarda mikroplastik saptanıyor.
Plastik öğütücülerle tuz çekmek ise durumu daha da ağırlaştırıyor: Sadece 0,1 gram tuzda 7.600’den fazla mikroplastik serbest kalabiliyor.
Uzmanlar bu nedenle seramik ya da metal öğütücüler öneriyor.EN FAZLA ELMA VE HAVUÇTAMeyve ve sebzeler de mikroplastiklerden muaf değil.
Özellikle nanoplastikler (1.000 nanometreden küçük parçacıklar), bitkilerin kökleri aracılığıyla dokulara girebiliyor.
Ayrıca ürünlerin yüzeyinde de mikroplastik kalıntıları bulunabiliyor.Araştırmalar, mikroplastik yoğunluğunun en fazla elma ve havuçta, en az ise marulda olduğunu gösteriyor.
Ancak uzmanlar önemli bir noktaya dikkat çekiyor: Bu miktar, işlenmiş gıdalara kıyasla oldukça düşük.
Dahası, meyve ve sebzelerdeki antioksidanlar—özellikle kırmızı, mor ve mavi pigmentler—sağlık açısından güçlü bir koruma sunuyor.DENİZ ÜRÜNLERİ SANILDIĞI KADAR SUÇLU DEĞİLMikroplastik denince ilk akla gelen gıdalardan biri deniz ürünleri olsa da, uzmanlar bu algının abartılı olduğuna dikkat çekiyor.
Filtreyle beslenen midyelerde bile gram başına yalnızca 0,2–0,7 mikroplastik parçacığı bulunuyor.Bu miktar, plastik çay poşetiyle hazırlanan tek bir bardak çayda salınan 11,6 milyar parçacıkla karşılaştırıldığında son derece düşük kalıyor.MİKROPLASTİK MARUZİYETİ NASIL AZALTILIR?Araştırmalar, gıdaları plastik kaplarda saklamanın ve yoğun işlenmiş ürünler tüketmenin, vücuttaki mikroplastik yükünü artırdığını gösteriyor.
Uzmanların önerileri ise net:Gıdaları cam kaplarda saklayınMikrodalgada cam veya seramik kullanınŞişelenmiş su yerine musluk suyu + filtre tercih edinTek kullanımlık plastik bardaklardan kaçınınBir litre şişe suyun 240 bin mikroplastik parçacığı içerebildiği düşünülürse, bu küçük değişikliklerin etkisi oldukça büyük olabilir.
Tamamen plastiksiz bir yaşam bugün için mümkün olmasa da, bilinçli tercihlerle maruziyeti ciddi ölçüde azaltmak mümkün.PLASTİĞİ ÇİĞNEMEKUzmanlara göre sakız çiğnemek, çoğu zaman kelimenin tam anlamıyla plastik çiğnemek anlamına geliyor.
Pek çok sakız, plastik ve kauçuk türevlerinden oluşan “sakız bazı” içeriyor.
Çiğneme sırasında bu baz, mikroplastik parçacıklar salıyor.Araştırmalar, bir gram sakızın 637 mikroplastik parçacığına kadar açığa çıkarabildiğini gösteriyor. “Doğal” ya da bitkisel polimerlerden yapılan sakızlar da sanıldığı kadar masum değil; üretim ve paketleme süreçleri benzer düzeyde kirlenmeye yol açabiliyor.
En yoğun mikroplastik salınımı ise çiğnemenin ilk sekiz dakikasında gerçekleşiyor.Odatv.com
