Haber Detayı
Kompulsif alışveriş yayılıyor, duygularımızla alışveriş yapıyoruz: İhtiyaç değil, içsel sıkıntı
Uzmanlara göre kompulsif satın alma bozukluğu, duygusal boşlukları doldurma amacıyla yapılan kontrolsüz harcamalarla kendini gösteriyor. Özellikle 18-30 yaş arası genç kadınlar risk grubunda yer alıyor.
Kompulsif satın alma bozukluğu, kişinin alışveriş davranışı üzerindeki kontrolünü yitirmesiyle ortaya çıkan, duygusal boşlukları doldurma amacı taşıyan bir davranışsal bağımlılık türü.
İhtiyaç dışı harcamalar, pişmanlık duygusu, borçlanma ve sosyal ilişkilerde bozulmalarla kendini gösteren bu durum, özellikle genç kadınlar arasında yaygınlaşıyor.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre kompulsif alışveriş davranışı toplumun yaklaşık yüzde 7’sinde görülüyor.
Klinik düzeye ulaşmayan ama kontrol kaybı yaşayan bireyler dahil edildiğinde bu oran yüzde 30’a kadar çıkıyor.
Türkiye’de henüz bu konuda yapılmış kapsamlı bir araştırma bulunmasa da uzmanlar, benzer bir yaygınlığın söz konusu olduğunu belirtiyor.
Risk grubunun başında ise 18-30 yaş arası genç kadınlar yer alıyor.
Türkiye Psikiyatri Derneği Bilişsel Davranışçı Terapi Birimi Üyesi Doç.
Dr.
Buket Güngör, kompulsif alışverişin dürtüsel alışverişten farklı olarak, kişinin içsel sıkıntılarını bastırmak amacıyla yaptığı planlı bir eylem olduğunu belirterek “Dürtüsel alışverişte ani haz arayışı öne çıkarken, kompulsif alışverişte stres, huzursuzluk ve olumsuz duygularla başa çıkma çabası belirleyici oluyor.
Alışveriş bağımlılığı ise bu iki davranışın birleştiği bir döngüye dönüşüyor.
Kişi, alışverişle geçici bir rahatlama yaşasa da ardından suçluluk ve pişmanlık hissiyle karşı karşıya kalıyor” dedi.
TÜKETİMİ KÖRÜKLEYEN DİJİTAL DİNAMİKLER Dijital pazarlama stratejilerinin, kompulsif alışveriş davranışını besleyen en güçlü dışsal etkenler olduğuna dikkat çeken Doç.
Dr.
Güngör, “Ünlülerin ve influencerların tüketim alışkanlıkları, gençler üzerinde rol model etkisi yaratıyor.
Beğeni kazanmak için yapılan paylaşımlar da bu davranışı pekiştiriyor” diye konuştu.
