Haber Detayı

Dünyanın bilinen en eski zehirli oku keşfedildi
Dünya takvim.com.tr
10/01/2026 12:32 (1 gün önce)

Dünyanın bilinen en eski zehirli oku keşfedildi

Arkeologlar Taş Devri avcılarının kullandığı yaklaşık 60 bin yıllık bir ok ucunda zehirli madde kalıntıları tespit etti. Güney Afrika’da bulunan bu silah, bugüne kadar bilinen en eski kanıt olarak bilim tarihine geçti.

Arkeologlar, Güney Afrika'da bulunan 60 bin yıllık Taş Devri ok uçlarında hâlâ aktif zehir kalıntıları tespit etti.

Bitkisel kökenli bu madde insanlık tarihindeki en eski doğrudan zehirli ok kanıtı olarak bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı.(Analiz edilen ok uçlarından birinin her iki yüzü yukarıdaki fotoğrafta yer alıyor) 60 Bin Yıllık Ok Uçlarında Hala Aktif Zehir Bileşenleri Var Keşif, Güney Afrika'nın KwaZulu-Natal bölgesinde yer alan Umhlatuzana Kaya Sığınağı'nda bulundu.

Kuvars taşından yapılmış ok uçlarını inceleyen araştırmacılar şaşırtıcı biçimde hâlâ aktif kimyasal bileşenler içeren zehir kalıntılarına ulaştı.

Stockholm Üniversitesi'nden Prof.

Sven Isaksson, yapılan analizlerde tespit edilen maddelerin 'eser miktarda olmasına rağmen zehirli özelliklerini koruduğunu' belirtti.Zehir Günümüzde de Bilinen Bir Bitkiden Elde Edilmiş Araştırmalara göre ok uçlarında bulunan zehir, gifbol (Boophone disticha) adlı son derece zehirli bir bitkiden elde edildi.

Bu bitkinin, bölgedeki bazı geleneksel avcı toplulukları tarafından günümüzde bile kullanılıyor olması dikkat çekti.

Bilim insanları bu durumun bilgi ve avcılık geleneğinin on binlerce yıl boyunca aktarıldığını gösterdiğini vurguluyor. (Güney Afrika'nın KwaZulu-Natal bölgesindeki Umhlatuzana Kaya Sığınağı'ndan çıkarılan ok uçlarının yakın çekim fotoğrafını yukarıda görebilirsiniz)(Ok uçlarında mikroskobik darbe izleri yukarıda fotoğraflanmıştır / Kaynak: Science Advances) İnsanlar ve Hayvanlar Üzerindeki Etkileri Ölümcül Gifbol bitkisinden elde edilen zehir insanlarda; Şiddetli bulantı Görme bozuklukları Solunum felci Koma gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Araştırmacılar, çok küçük miktarlarının bile kemirgenleri 20 dakika içinde öldürebildiğini belirtiyor.

Bu nedenle zehrin av hayvanlarını doğrudan öldürmekten çok hareketlerini yavaşlatmak ve takip etmeyi kolaylaştırmak amacıyla kullanıldığı düşünülüyor.Mikroskobik İzler Kanıtladı Ok uçları üzerinde yapılan mikroskobik incelemelerde darbe ve çarpma izleri tespit edildi.

Bu izler söz konusu okların yalnızca törensel değil aktif olarak avcılıkta kullanıldığını ortaya koydu.

Organik kalıntıların kırmızımsı bir renk oluşturması da zehirli madde varlığını destekleyen önemli bulgular arasında yer aldı.BİLİNENDEN ÇOK DAHA ESKİ Johannesburg Üniversitesi'nden Prof.

Marlize Lombard, bu keşfin önemini şu sözlerle özetledi: 'Bu bulgu, insanların ok zehri kullandığına dair bilinen en eski doğrudan kanıttır.' Daha önce Afrika'da bilinen en eski zehirli oklar yaklaşık 7 bin yıl öncesine tarihleniyordu.

Yeni keşif, bu tarihi on binlerce yıl geriye çekmiş oldu.Tarih Öncesi İnsanlar Doğanın Kimyasını Biliyordu Araştırmacılar aynı bitki zehrinin 18. yüzyılda toplanmış 250 yıllık ok uçlarında da bulunmasının kimyasal bilginin uzun süreli bir kültürel devamlılığa sahip olduğunu gösterdiğini belirtiyor.

Linnaeus Üniversitesi'nden Prof.

Anders Högberg ise ok zehri kullanımının erken dönem insanlarında gelişmiş bilişsel yeteneklerin kanıtı olduğunu söylüyor: 'Zehir kullanımı planlama, sabır ve neden-sonuç ilişkisini anlama gerektirir.

Bu, modern insan düşüncesinin çok erken bir yansımasıdır.'Modern İnsan Davranışlarının Erken İzleri Bilim insanlarına göre bu keşif Taş Devri insanlarının yalnızca teknik becerilere değil aynı zamanda: Uzun vadeli planlama Kimyasal bilgi Doğa gözlemi Stratejik avcılık gibi karmaşık yeteneklere sahip olduğunu ortaya koyuyor (Araştırmanın sonuçları bilim dergisi Science Advances'ta yayımlandı) Kaynak: Takvim arşiv foto, Daily Mail

İlgili Sitenin Haberleri