2026 ekonomi ve risk analizi

Ekonomist – Bankacı Uğur Gündüz2025 yılını geride bırakır­ken eldeki veriler, Türkiye ekonomisinin "dezenflas­yonun ikinci fazı" diyebileceği­miz kritik bir dönemece girdiğini gösteriyor.

Yüzde 31 enflasyon ve yüzde 38 politika faiziyle kapattı­ğımız bir yılın ardından, 2026 yı­lı için makroekonomik dengeler hem iç siyasi dinamikler hem de küresel enerji-tedarik zinciri ek­seninde şekillenecek.Uygulanan politikalar göz önü­ne alındığında, talep kısıcı, har­cama gücünü azaltan önlemlere (ücret kontrolü, KK nakit avans kısıtlaması ve limit azaltımı) de­vam edilecektir.2026 ekonomi vizyonu: Normalleşme ve denetimli büyüme1-Enflasyon ve TCMB fa­iz politikası2025 sonunda ulaşılan yüzde 30 bandı, baz etkisi ve sıkı para politikasının bir sonucuydu. 2026 yılında enflasyonun yüzde 20-22 bandına gerilemesi bekle­niyor.● TCMB faizi: Enflasyonda­ki düşüşle birlikte Merkez Ban­kası'nın faiz indirim döngüsünü sürdürmesi ve politika faizini yıl sonunda yüzde 25-28 seviyeleri­ne çekmesi öngörülüyor.● Temel Risk: Tarımsal arz sorunları ve gıda enflasyonu.

Ku­raklık ve girdi maliyetleri nede­niyle gıda fiyatlarının manşet enflasyonun üzerinde kalmaya devam etmesi, faiz indirimleri­nin hızını sınırlayabilir.

Tasarru­fun reel getirisi azaldıkça, dövi­ze olan talebin artacağı düşünül­düğünde, indirimlerde temkinli olunacağı açıktır.2-Döviz Kurları (Dolar ve Euro)2025 yılını 42TL'den ka­patan Dolar/TL'nin, 2026 yılında "reel değerlenme" stratejisinin bir parçası olarak enflasyonun bir miktar altında artması bekle­niyor.

Çünkü enflasyonunun en önemli çıpası kur maliyeti oldu­ğundan kontrollü kur politikası­na devam edilecektir.● Dolar/TL: 2026 sonu bek­lentisi 51-53 TL aralığıdır.● Euro/TL: Küresel parite et­kileri ve Avrupa ekonomisindeki toparlanmaya bağlı olarak 60 - 62 TL seviyeleri test edilebilir.Yerli yatırımcının TL mevdua­ta olan ilgisinin sürmesi, enflas­yon/faiz dengesinde faiz lehine marjın korunması, döviz talebini kontrol altında tutacaktır.3-Borsa İstanbul (BIST 100)Faiz oranlarının düşme­ye başladığı bir ortamda borsa, en güçlü yatırım alternatifi olarak öne çıkacaktır.● Hedef: 2025'teki yatay ve baskılanmış seyrin ardından, 2026'da yabancı girişlerinin art­masıyla BIST 100 endeksinde yüzde 40-50 bandında bir nomi­nal getiri potansiyeli bulunmak­tadır● Sektörler: Bankacılık ve yenilenebilir enerji şirketleri ön planda olacaktır.4-Akaryakıt ve enerji fi­yatlarıKüresel petrol fiyatları­nın (Brent) 2026 yılında arz faz­lası nedeniyle 60 - 70 dolar ban­dında seyredeceği öngörülüyor.● Pompa fiyatları: Küresel ham petrol fiyatlarındaki stabi­liteye rağmen, içerideki kur artı­şı ve maktu ÖTV güncellemele­ri nedeniyle akaryakıt fiyatların­da yıllık bazda enflasyona paralel bir artış yaşanması kaçınılmaz görünüyor.● Yerli üretim: Karadeniz ga­zı ve nükleer enerjinin devreye girmesi, sanayi enerji maliyetle­rinde kısmi bir rahatlama sağla­yabilir.5-Gayrimenkul fiyatları2025 yılında reel anlam­da (enflasyondan arındı­rılmış) düşüş yaşayan konut fi­yatları, 2026'da bir "dip dönüşü" yapabilir.● Talep patlaması: Faizlerin yüzde 30'un altına inmesiyle er­telenmiş konut talebinin piyasa­ya dönmesi bekleniyor.● Öngörü: 2026, gayrimenkul­de nominal artışların tekrar hız­landığı ve satış hacminin 2025'e göre yüzde 30-40 arttığı bir yıl ol­maya adaydır.Öngörülere dair kritik notBu öngörülerin gerçekleşmesi için birincil şart; tarım başta ol­mak üzere arz politikalarına ağır­lık verilmesi, siyasi istikrarsızlık ve hukuksal çatışmaların olma­masıdır.Küresel tarafta ise Fed'in fa­iz indirim hızı, Ortadoğu ve Çin-Tayvan gerilimi, Ukrayna sa­vaşı ve Venezuela’ya saldırı gibi jeopolitik riskler "beklenmedik şok" yaratma potansiyelini ko­ruyor.

Türkiye ekonomisi, jeopo­litik konumu ve gelişmekte olan piyasa (EM) yapısı gereği küre­sel dalgalanmalara oldukça du­yarlıdır. 2026 projeksiyonları­nı kökten değiştirebilecek temel dış etkenleri ve olası "siyah kuğu" (beklenmedik sarsıcı olaylar) se­naryolarını şu başlıklarla analiz edebiliriz:2026'yı etkileyecek temel küresel şoklar1-Enerji ve emtia fiyatlarında "ters köşe" senaryosuNormal şartlarda 2026 için Dünya Bankası ve Goldman Sa­chs gibi kurumlar, Brent petrolün 60 dolar seviyelerine gerileyece­ğini öngörüyor.

Bu, Türkiye için cari açığın kapanması ve akar­yakıt fiyatlarının dizginlenmesi adına büyük fırsat.● Şok etkisi: Ortadoğu’da (İran-İsrail eksenli) gerilimin tırmanması sonucu Hürmüz Bo­ğazı'nın kapanması veya tedarik zincirinin kırılması, petrolü tek­rar 100 dolar üzerine taşıyabilir.

Bu durum, Türkiye’de dezenflas­yon sürecini durdurup akaryakıt fiyatlarında yüzde 50’ye varan ani artışları tetikleyebilir.2-Fed ve ECB’nin "ya­pışkan enflasyon" sı­navıKüresel piyasalar 2026’da Fed ve Avrupa Merkez Bankası’ndan (ECB) faiz indirimlerinin deva­mını bekliyor.● Şok etkisi: ABD'de enflas­yonun yüzde 2 hedefinin üzerin­de takılı kalması (yapışkan enf­lasyon), Fed'in faiz indirimlerini durdurmasına hatta geri sarma­sına neden olabilir.

Küresel liki­ditenin çekilmesi, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere yönelik yabancı sermaye girişini (carry trade) bıçak gibi kesebilir ve Do­lar/TL üzerinde 2026 sonu bek­lentisi olan 51-53 TL'nin çok üze­rinde bir baskı oluşturabilir.3-Avrupa ekonomisinde durgunluk (Resesyon)Türkiye'nin ihracatının yüzde 50’ye yakını Avrupa Birli­ği’ne yapılmaktadır.● Şok etkisi: Özellikle Alman­ya'nın sanayi üretimindeki kri­zin 2026'da derinleşmesi, Türki­ye'nin dış ticaret gelirlerini vu­rur.

İhracatın düşmesi, sanayi üretiminde yavaşlama ve büyü­me oranının %3,8 hedefinin al­tına sarkmasıyla sonuçlanabilir.4-Jeopolitik Gelişmeler ve "Yaptırım" RiskleriRusya-Ukrayna savaşı­nın 2026’da da "yıpratma savaşı" olarak devam etmesi bekleniyor.● Şok etkisi: Batı'nın Rus­ya'ya yönelik yaptırımları geniş­letmesi ve Türkiye gibi "köprü" ülkeler üzerindeki baskıyı artır­ması (ikincil yaptırımlar), ban­kacılık ve ticaret sisteminde tıka­nıklıklara yol açabilir.

Bölgedeki gerilimin artması, 2026 turizm gelirleri üzerinde doğrudan aşağı yönlü bir baskı oluşturur.2026 Portföy dağılım stratejisi1-Hisse senetleri (Ağır­lık: Yüzde 35 -40)Faiz indirimlerinin başla­dığı dönemler, borsanın en sevdi­ği dönemlerdir.

Finansman mali­yetleri düştükçe şirket karlarının çarpan etkisiyle artması bekle­nir.● Öncelikli sektörler: Pe­rakende (enflasyon koruması), GYO (faiz hassasiyeti nedeniyle toparlanma), enerji (yenilenebi­lir yatırımlar) ve ihracatçı sanayi.● Strateji: Endeks üstü geti­ri beklenen, döviz geliri olan bü­yük ölçekli (BIST 30) şirketlere odaklanılmalı.2-Altın ve kıymetli ma­denler (Ağırlık: Yüzde 20-25)Küresel şoklara (jeopolitik krizler, petrol şokları) karşı en güçlü kalkandır.● Neden?: 2026'da Fed'in fa­iz indirimlerini tamamlamış ve­ya sürdürüyor olması, ons altı­nı destekler.

İçeride ise Dolar/ TL'deki kademeli artış, gram altı­nı "çift motorlu" bir kazanç aracı­na dönüştürür.● Strateji: Portföyde "sigorta" görevi görmesi için fiziki veya al­tın fonu olarak tutulmalı.3-TL mevduat ve para piyasası fonları (Ağırlık: yüzde 20)Politika faizinin yüzde 38'den yüzde 25-28 bandına indiği bir senaryoda, mevduatın cazibesi yılın ilk yarısında sürerken ikinci yarısında azalacaktır.● Strateji: Yılın ilk çeyreğin­de yüksek faiz oranlarını uzun vadeli bağlayarak (3-6 aylık) ge­tiri kilitlenmeli.

Faizler düştükçe bu pay azaltılarak borsaya kaydı­rılabilir.4-Eurobond ve döviz bazlı fonlar (Ağırlık: Yüzde 15-20)Döviz kurlarındaki (Dolar 52, Euro 61 TL beklentisi) artıştan faydalanmak ve Türkiye'nin risk primindeki (CDS) iyileşmeyi nakde çevirmek için en iyi araç­tır.● Strateji: Yüzde 5-7 bandın­da dolar bazlı kupon getirisi su­nan Eurobondlar, hem kur ar­tışını korur hem de sabit getiri sağlar.Kritik tavsiye: "Kademeli geçiş"2026, tek bir enstrümanın (sadece döviz, emtia, borsa veya mevduat) kazandırdığı bir yıl olmayacaktır.

Esneklik en büyük sermayenizdir.

Örneğin yılın başında yüzde 30 mevduat – yüzde30 borsa ile başlayıp faizler %yüzde 30'un altına sarktıkça mevduat payını yüzde 10'a çekip borsayı yüzde 50'ye taşımak "getiri maksimizasyonu" sağlayabilir.