İRAN SON DAKİKA: İran'da ne oluyor? İran neden karıştı?

İran'da ekonomik krizle başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan protestolar, 9 Ocak 2026 itibarıyla 13. gününe girdi.

Başkent Tahran başta olmak üzere Tebriz, Kereç, Abadan, Şiraz ve Gürgan gibi birçok kentte gösteriler devam ederken, güvenlik güçleri ile protestocular arasında zaman zaman şiddetli çatışmalar yaşanıyor.

Peki, İran'da ne oluyor?

İran neden karıştı?

Detaylar...

İRAN SON DAKİKA Protestoların fitilini ateşleyen gelişme, İran para biriminin rekor seviyede değer kaybetmesi oldu.

İran riyalinin dolar karşısında 140 bin bandını aşması, hayat pahalılığını daha da derinleştirdi.

Yüksek enflasyon, temel gıda ve tüketim ürünlerindeki sert fiyat artışları ile alım gücündeki ciddi düşüş, geniş halk kesimlerinde tepkilere yol açtı.Tahran'da Alaeddin ve Çaharsu pasajları ile Büyük Pazar'da çok sayıda esnaf kepenk kapattı.

Vali Asr, Cumhuri ve İnkılap caddelerinde toplanan yüzlerce protestocu yürüyüşler düzenledi.

Başkentte başlayan eylemler, yapılan grev ve protesto çağrılarıyla kısa sürede ülke geneline yayıldı.Gürgan'da valilik binasının ateşe verilmesi, Tahran'da polis araçlarının yakılması gibi olaylara ait görüntüler sanal medyada paylaşıldı.

Güvenlik güçlerinin bazı bölgelerde göz yaşartıcı gaz kullandığı, zaman zaman gerçek mermiyle müdahale ettiği bildirildi.

İran insan hakları kuruluşlarına göre, protestoların başladığı Aralık ayı sonlarından bu yana en az 45 protestocu hayatını kaybetti, binlerce kişi gözaltına alındı.

İRAN'DA NE OLUYOR?

İran'daki protestoların 12. gününde, çevrimiçi izleme kuruluşu Netblocks tarafından ülke çapında internet kesintisi yaşandığı bildirildi.

Kuruluş, canlı ölçümlerin İran genelinde internet erişiminin büyük ölçüde durduğunu gösterdiğini ve bu durumun protestoları hedef alan dijital sansür uygulamalarının bir parçası olduğunu açıkladı.

Aynı saatlerde bazı bölgelerde elektrik kesintileri de yaşandı.Protestolar sırasında Devrim Muhafızları'na bağlı iki askerin hayatını kaybettiği, bir Besic üyesinin ise ağır yaralandığı açıklandı.

Buna karşılık, insan hakları kaynakları sivil can kayıplarının arttığını ve ölü sayısının 40'ın üzerine çıktığını duyurdu.Uluslararası basında yer alan istihbarat değerlendirmelerine göre, protestoların bastırılamaması halinde İran lideri Ali Hamaney'in bir "B planı" üzerinde durduğu öne sürüldü.

Bu plana göre Hamaney'in, 20 yardımcısı ve aile üyelerinden oluşan dar bir grupla Tahran'dan ayrılmayı planladığı ve Moskova'nın olası kaçış noktası olarak değerlendirildiği iddia edildi.Sahadaki gelişmelerle eş zamanlı olarak, protestoların bazı bölgelerinde "Pehlevi geri dönecek" sloganları atıldığı bildirildi.

Sürgünde bulunan Veliaht Prens Rıza Pehlevi, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımlarla İran halkını sokağa çıkmaya ve taleplerini dile getirmeye çağırdı.

CNN International'a göre, Perşembe günü yapılan çağrıların ardından bu sloganların protestolarda daha görünür hale geldiği aktarıldı.

İRAN NEDEN KARIŞTI?

İran'daki mevcut tabloya yol açan temel unsur, ekonomik krizin derinleşmesi oldu. 12 günlük savaşın ardından ağırlaşan ekonomik koşullar, yüksek enflasyon ve hızla artan yaşam maliyetleri, toplumun geniş kesimlerinde rahatsızlık yarattı.

Para biriminin rekor düzeyde değer kaybetmesi, bu süreci hızlandıran en önemli faktörlerden biri olarak öne çıktı.Ekonomik taleplerle başlayan eylemler, kısa sürede rejim karşıtı gösterilere dönüştü.

Protestoların yayılmasıyla birlikte, güvenlik önlemleri artırıldı; internet ve iletişim altyapısına yönelik kısıtlamalar devreye alındı.

ABD Başkanı Donald Trump, katıldığı bir radyo programında, İran'daki gösterilerde insanların öldürülmesi halinde Washington yönetiminin "çok sert" karşılık vereceğini söyledi.

Trump, İran'daki kalabalıkların büyüdüğünü, izdiham yaşandığını ve durumun "çok kötü" olduğunu ifade etti.Tahran'dan Tebriz'e, Abadan'dan Şiraz'a kadar birçok şehirde süren gösteriler, İran'da ekonomik krizle başlayan sürecin siyasi ve toplumsal bir krize dönüştüğünü ortaya koyuyor. 13. gününe giren protestolar, ülke genelinde devam ederken, gelişmeler hem bölgesel hem de uluslararası düzeyde yakından izleniyor.