Dövizde destek oranı artmalı, vade belirli olmalı

Recep ERÇİNMerkez Bankası (TC­MB) Başkanı Fa­tih Karahan, Tür­kiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) İstanbul'daki yerleş­kesinde "Para Politikası ve Makroekonomik Görünüm" başlıklı sunum gerçekleştir­di.

Genişletişmiş Başkanlar Kurulu Toplantısı’nda ihra­catçılar, Başkan Karahan’dan hâlihazırda yüzde 3 oranın­da uygulanan döviz dönüşüm destek oranının artırılmasını, reeskont kredilerinde de va­delerin uzamasını talep etti.

DÜNYA’nın toplantıya katılan ihracatçılardan edindiği bilgi­lere göre, geçen yıl ihracatçıya 68 milyar liralık döviz dönü­şüm desteği verildiği toplantı­da dile getirildi.Destek tutar 1,5 milyar dolarda kaldıToplantıya katılan ihracat­çılar 68 milyar liralık deste­ğin yaklaşık 1,5 milyar dola­ra denk geldiğine dikkat çe­kerek, 273 milyar doları aşan 2025 yılı ihracatı dikkate alın­dığında bu tutarın çok düşük kaldığını ve yüzde 20’lik bir orana denk geldiğini ifade et­tiler.

Döviz dönüşüm destek oranının artırılması, sektörler arası çeşitlendirme olması ve periyodik vadenin yıllık ola­rak belirlenerek öngörülebi­lir olması yönündeki taleple­rini Başkan Karahan’a ilettik­lerini kaydeden ihracatçılar, taleplerin değerlendirileceği şeklinde geri dönüş aldıkları­nı belirttiler.

Buna karşın sek­törel farklılaşmanın yapılmak istenilmediği için değil TCMB mevzuatı gereğince mümkün olmadığı için yapılamadığı ya­nıtını aldıklarını bildiren ih­racatçılar, hem döviz dönü­şüm desteği hem de reeskont kredisine yönelik taleplerde adres olarak bütçenin göste­rildiğini not ettiler.Sektörel ayrışma için çalışma yapılıyorBunun yanında, “Kur artın­ca kalıcı bir rahatlama olmu­yor.

Kur artınca enflasyon da artıyor, faydası gidiyor” mesajı aldıklarını anlatan ihracatçı­lar, 68 milyar liralık döviz dö­nüşüm desteğinin faiziyle bir­likte TCMB’ye 100 milyar lira­lık zarar yazdırdığı, bunun da Hazine’ye yansıdığı ve parasal genişlemeye de neden olduğu bilgisini edindiklerini aktardı­lar.Her ne kadar sanayi politi­kasının alanı olsa da döviz dö­nüşüm desteğinde sektörel ay­rışmaya gidilip gidilemeyeceği yönünde TCMB bünyesinde bir çalışma yapıldığı bilgisini de edindiklerini dile getiren ihracatçıların DÜNYA’ya ver­diği diğer görüşler özetle şöy­le oldu: “Bugüne kadar eleştir­diğimiz enflasyon-kur denge­si konusundaki görüşlerimizi aktardık. ‘Başka ülkeler neden bizim enflasyonumuzu ithal etsin?’ dedik.

Sayın Başkan da verilere hakim, reel sektö­rün durumunu iyi anlıyor.

He­pimizin ortak fikri enflasyon sorununu çözmek.

İnanıyoruz ki aşağı gelecek ama gelirken sancılı olmasın.

Bu toplantı­ların üç ayda bir yapılmasının faydalı olacağını da söyledik.”Öte yandan toplantıda he­men her sektör süre el verdi­ğince sorunlarını Başkan Ka­rahan’a aktardı.

Hemen her ih­racatçı döviz dönüşüm desteği konusunu gündeme getirdi.

Döviz rezervlerinin arttığı or­tamda imkanların genişletile­bileceği kaydedildi.

Hazır gi­yim ve tekstildeki istihdam ve üretim kayıplarına işaret edi­lerek, kaybedilen müşterinin üretim kaybına, üretim kaybı­nın da üretim ekosisteminin bozulmasına yol açacağı sek­tör temsilcisi başkanlarca Ka­rahan’a aktarıldı.Karahan’ın kur ve dış talebin ihracata etkisine de değindi­ğini anlatan ihracatçılar, “Dış talep bir puan yükseldiğinde ihracatın 2,3 puan arttığı ifade edildi.

Buna karşın kurun etki­sinin binde 2 olduğu kaydedil­di”ifadelerini kullandı.İhracat terkin limiti 30 bin dolara çıkmalıİhracatçıların, TCMB Başkanı Karahan’a aktardığı diğer görüşler özetle şöyle oldu: “Dolar bazında fiyatı en çok artan ülke olmamamız lazım.

Kendi ülkemizde ürün satalım diyoruz taksit yapamıyoruz.

Mobilya ithalatımız 400 milyon dolardan 1,2 milyar dolara çıktı.

İş gücündeki artışın kurdan çok daha fazla artıyor olması yüzünden emek yoğun sektörlerde sorun yaşandı.

Emek yoğun sektörler yüksek oranda döviz kazandıran sektörler.Maliyetinde işçilik yüzde 1 olanla, maliyetinde yüzde 60 olan sektöre aynı oranda döviz dönüşüm desteği verilmesi doğru mu?

Faiz indirimlerinde biraz daha cesur olmak gerekmez mi?

Reel faiz bize biraz yüksek gibi geliyor.

Reeskont kredilerinin vadelerinin uzatılmasında fayda görüyoruz.

Eğitimin enflasyonu artırdığı algıya dayalı; öğrenmen ücretini de öğrenci ücretin de devlet belirliyor.

İhracat terkin limitleri 15 bin dolardan en azından 30 bin dolara çıkarılması Maliye’nin de ve bizim de yükümüzü azaltır.

Döviz dönüşüm desteği periyodik olmak yerine takvim yılına bağlanırsa önümüzü görürüz.

İhracatçı sizden gelen yüzde 3’ü maliyetine ekleyip fiyatını ona göre veriyor.

Uzayıp uzamayacağını toplantılarda öğreniyoruz.”